Valdosaurus - Historia wersji

Paweł: /* Bibliografia */

2024-01-15T23:04:25Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 18:17, 23 lip 2018

2018-07-23T18:17:59Z

Kamil Kamiński o 18:10, 23 lip 2018

2018-07-23T18:10:50Z

Kamil Kamiński: /* Historia taksonu */

2018-07-22T14:21:58Z

‎Historia taksonu

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Valdosaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| cl...”

2018-07-22T14:19:48Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Valdosaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| cl...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Valdosaurus''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Kamil Kamiński]]
|
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Valdosaurus'' (waldozaur)
|-
! '''Długość''':
| >4-5 m

|-
! '''Masa''':
| >50 kg
|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Wielka Brytania]], wyspa Wight

([[formacja]] [[Wessex]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok. 130-125 [[Ma ]]

[[wczesna kreda]] ([[barrem]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Dryomorpha]]

[[Dryosauridae]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:DryosaurusNV.jpg|400px]]
Rekonstrukcja ''[[Dryosaurus]]''. ''Valdosaurus'' mógł

wyglądać podobnie. Autor: Foolp
[https://en.wikipedia.org/wiki/Dryosaurus#/media/File:DryosaurusNV.jpg].
|}

==Wstęp==
''Valdosaurus'' to [[rodzaj]] dość prymitywnego iguanodonta żyjącego we wczesnej kredzie na terenach obecnej Wielkiej Brytanii. Znamy kilka niepełnych szkieletów tego zwierzęcia. Jego krewniakiem był bardziej znany ''[[Dryosaurus]]''.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Valdosaurus'' pochodzi od łacińskiego ''valdus'' , w nawiązaniu do skalnej grupy Wealden, której częścią jest formacja [[Wessex]]. Epitet gatunkowy wywodzi się od łacińskiego słowa ''caniculatus'', oznaczającego „kanał” lub „przewód”. Nawiązuje on do głębokich rowków pomiędzy kłykciami kości udowej (Galton, 1975).

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (BM R184, BM R185) to dwie kości udowe.

Materiał przypisany obejmuje liczne, ale reguły bardzo niekompletne okazy. [[Peter Galton|Galton]] (1975) wymienił kilka fragmentarycznych kości udowych oraz kość kulszową, której przynależność do ''Valdosaurus'' wydaje się niepewna. W 1977 r. ten sam uczony przypisał kilka kolejnych kości tylnych kończyn i miednicy, a także kość zębową i kilka zębów. Należy jednak pamiętać, że wiele spośród tych kości nie może być porównana z holotypowymi kośćmi udowymi, nie ma więc całkowitej pewności, że rzeczywiście należą do opisywanego rodzaju. Barrett i in. (2001) przypisali kolejne szczątki w postaci niemal kompletnych kończyn tylnych, miednicę i elementy szkieletu osiowego. Najbardziej kompletny okaz (IWCMS 2013.175) opisał [[Paul Barrett|Barrett]] w 2016 r. Obejmuje on 6 kręgów grzbietowych, kość krzyżową, 45 kręgów ogonowych, pas miedniczny oraz kończyny tylne bez kilku paliczków.

==Historia taksonu==
Dwie kości udowe, będące holotypem ''Valdosaurus'' , zostały w 1888 r. opisane przez Lydekkera jako ''[[Hypsilophodon]] foxii'' . dopiero w 1975 r. Galton przeniósł je do nowego [[gatunek|gatunku]], który wstępnie przypisał do [[rodzaj]]u ''[[Dryosaurus]]'', jako ''V. canaliculatus'' . Dwa lata później utworzył on jednak nowy rodzaj ''Valdosaurus'' i jak już wspomniano, przypisał do niego kolejne szczątki. Następne kości opisano w 2001 i 2016 r.

W 1982 r. Galton i [[Philippe Taquet|Taquet]] nazwali drugi gatunek waldozaura - ''Valdosaurus nigeriensis'' z formacji [[Elrhaz]] w Nigrze. W 2009 r. Galton przeniósł go jednak do nowego rodzaju ''[[Elrhazosaurus]]''.

Do ''Valdosaurus'' zaliczano też fragmentaryczne szczątki z Rumunii (Galton, 1977), jednak w 2009 r. stwierdził on, że rodzaj ten należy ograniczyć do materiału znanego z wyspy Wight w Anglii.
[[Plik:Valdosaurus.png|300px|thumb|right|Szczątki waldozaura Autor zdjęcia: DaCa Taraptor [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Valdosaurus.png].]]

==Budowa==
''Valdosaurus'' był niezbyt dużym, dwunożnym roślinożercą. Niestety, jego szkielet jest poznany jedynie fragmentarycznie, zachowały się głównie jego tylne elementy. Wskazują one, że ogólnym wyglądem przypominał swoich krewniaków, takich jak ''[[Dryosaurus]]'', a różnił się od nich szczegółami budowy kończyn tylnych i miednicy. Tak jak u dryozaura, kończyny tylne wydają się przystosowane do szybkiego biegu: kość piszczelowa znacznie przewyższała udową, a śródstopie było wydłużone. Zdolność do szybkiego poruszania się mogła być bardzo przydatna podczas ucieczki przed drapieżnikami, tym bardziej, że ''Valdosaurus'' raczej nie dysponował zbyt wieloma środkami obrony.

{| class="wikitable"
|{{V|''Valdosaurus''}}
|{{Kpt|[[Peter Galton|Galton]]}}, [[1977]]
|-
|{{V|''V. canaliculatus''}}
|{{Kpt|[[Peter Galton|Galton]]}}, [[1977]]
|-
| = ''[[Dryosaurus]] canaliculatus''
|{{Kpt|[[Peter Galton|Galton]]}}, [[1975]]
|-
|}

==Bibliografia==

Barrett, P.M., Butler, R.J., Twitchett, R.J., & Hutt, S. (2011). New material of ''Valdosaurus canaliculatus'' (Ornithischia: Ornithopoda) from the Lower Cretaceous of southern England. Special Papers in Palaeontology 86: 131–163.

Barrett, Paul. (2016). A new specimen of ''Valdosaurus canaliculatus'' (Ornithopoda: Dryosauridae) from the Lower Cretaceous of the Isle of Wight, England. Memoirs of Museum Victoria. 74. 29-48.

Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) ''"Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage"'' PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]

Galton, P.M. (1975). "English hypsilophodontid dinosaurs (Reptilia: Ornithischia)", Palaeontology 18(4): 741-752

Galton, P.M. (1977). "The Upper Jurassic dinosaur ''Dryosaurus'' and a Laurasia-Gondwana connection in the Upper Jurassic", Nature 268(5617): 230-232.

Galton, P.M. (2009). "Notes on Neocomian (Late Cretaceous) ornithopod dinosaurs from England – ''Hypsilophodon'', ''Valdosaurus'', "Camptosaurus", "Iguanodon" – and referred specimens from Romania and elsewhere". Revue de Paléobiologie. 28 (1): 211–273. [abstrakt].

Holtz, T. (2012) ''"Dinosaurs"'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Wielka Brytania]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Barrem]]

@@ Linia 112: / Linia 112: @@
 [[Kategoria:Ornithopoda]]
 [[Kategoria:Iguanodontia]]
 [[Kategoria:Europa]]
 [[Kategoria:Wielka Brytania]]

@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 ''Valdosaurus'' był niezbyt dużym, dwunożnym roślinożercą. Niestety, jego szkielet jest poznany jedynie fragmentarycznie, zachowały się głównie jego tylne elementy. Wskazują one, że ogólnym wyglądem przypominał swoich krewniaków, takich jak ''[[Dryosaurus]]'', a różnił się od nich szczegółami budowy kończyn tylnych i miednicy. Tak jak u dryozaura, kończyny tylne wydają się przystosowane do szybkiego biegu: kość piszczelowa znacznie przewyższała udową, a śródstopie było wydłużone. Zdolność do szybkiego poruszania się mogła być bardzo przydatna podczas ucieczki przed drapieżnikami, tym bardziej, że ''Valdosaurus''  raczej nie dysponował zbyt wieloma środkami obrony.
 {| class="wikitable"
 |{{V|''Valdosaurus''}}
@@ Linia 79: / Linia 80: @@
 |-
 |{{V|''V. canaliculatus''}}
-|{{Kpt|[[Peter Galton|Galton]]}},  [[1977]]
+|{{Kpt|([[Peter Galton|Galton]], [[1975]]) [[Peter Galton|Galton]],  [[1977]]}}
 |-
 | = ''[[Dryosaurus]] canaliculatus''
@@ Linia 85: / Linia 86: @@
 |-
 | ''V. nigeriensis''
-| [[Peter Galton|Galton]], [[1982]]
+| [[Peter Galton|Galton]] i [[Philippe Taquet|Taquet]] [[1982]]
 | =  ''[[Elrhazosaurus]] nigeriensis''
 |-

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 |-
 | [[Kamil Kamiński]]
+| [[Marcin Szermański]]
 |}
 </small>
@@ Linia 83: / Linia 83: @@
 | = ''[[Dryosaurus]] canaliculatus''
 |{{Kpt|[[Peter Galton|Galton]]}},  [[1975]]
 |-
 |}

@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 ==Historia taksonu==
-Dwie kości udowe, będące holotypem ''Valdosaurus''  , zostały w 1888 r. opisane przez Lydekkera jako ''[[Hypsilophodon]] foxii'' . dopiero w 1975 r. Galton przeniósł je do nowego [[gatunek|gatunku]], który wstępnie przypisał do [[rodzaj]]u ''[[Dryosaurus]]'', jako ''V. canaliculatus'' . Dwa lata później utworzył on jednak nowy rodzaj ''Valdosaurus'' i jak już wspomniano, przypisał do niego kolejne szczątki. Następne kości opisano w 2001 i 2016 r.
+Dwie kości udowe, będące holotypem ''Valdosaurus''  , zostały w 1888 r. opisane przez Lydekkera jako ''[[Hypsilophodon]] foxii''. Dopiero w 1975 r. Galton przeniósł je do nowego [[gatunek|gatunku]], który wstępnie przypisał do [[rodzaj]]u ''[[Dryosaurus]]'', jako ''V. canaliculatus''. Dwa lata później utworzył on jednak nowy rodzaj ''Valdosaurus'' i jak już wspomniano, przypisał do niego kolejne szczątki. Następne kości opisano w 2001 i 2016 r.
 W 1982 r. Galton i [[Philippe Taquet|Taquet]] nazwali drugi gatunek waldozaura - ''Valdosaurus nigeriensis'' z formacji [[Elrhaz]] w Nigrze. W 2009 r. Galton przeniósł go jednak do nowego rodzaju ''[[Elrhazosaurus]]''.