Taurovenator o 18:39, 23 mar 2024

2024-03-23T18:39:38Z

Taurovenator o 16:01, 23 mar 2024

2024-03-23T16:01:20Z

Kamil Kamiński o 10:44, 4 sie 2021

2021-08-04T10:44:22Z

Kamil Kamiński o 19:23, 2 sie 2021

2021-08-02T19:23:53Z

Kamil Kamiński o 21:23, 30 lip 2021

2021-07-30T21:23:04Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Yandusaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| clas..."

2021-07-30T21:22:30Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Yandusaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| clas..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Yandusaurus''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Kamil Kamiński]]
|
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Yandusaurus'' (janduzaur)
|-
! '''Długość''':
| > 3 m

|-
! '''Masa''':
|

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Chiny]] - Syczuan

(dolne warstwy[[formacja|formacji]] [[Shaximiao]], znane też jako Xiashaximiao)

|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
|{{Występowanie|170|164}}
ok. 170-163 [[Ma]]

środkowa [[jura]] ([[bajos]] - [[kelowej]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Genasauria]]

[[Neornithischia]]
|-
| colspan=2 |[[Plik: Hexinlusaurus_multidens.png|400px]]
 Rekonstrukcja szkieletu ''[[Hexinlusaurus]]''. ''Yandusaurus'' był zapewne podobny. Autor: Jaime A. Headden [https://www.deviantart.com/qilong/art/Qilong-s-Tutorial-290366914].
|}

==Wstęp==
''Yandusaurus'' to [[rodzaj]] stosunkowo niedużego roślinożernego dinozaura, który żył w [[środkowa jura|środkowej jurze]] na terenie dzisiejszych Chin. Początkowo uznawany był za [[Ornithopoda|ornitopoda]], obecnie klasyfikowany jest jako bardziej prymitywny przedstawiciel szerszego [[klad]]u [[Neornithischia]].

==Etymologia==
Nazwa ''Yandusaurus'' pochodzi od Yandu, dawnego określenia na miasto Zigong. Znaczy ono „stolica soli”, gdyż w regionie tym wydobywano niegdyś znaczne ilości soli. Drugi człon nazwy - ''sauros'', oznacza po grecku „gad”, „jaszczur”.

==Historia taksonu i filogeneza==
Szczątki ''Yandusaurus'' odkryto na terenie prowincji Syczuan w styczniu 1973 r. Jego wydobycie nie było jednak konsultowane z paleontologami. W efekcie okaz uległ uszkodzeniu, a wiele kości zostało utraconych. Szczątki te zostały opisane w 1979 r. przez He jako nowy rodzaj i gatunek - ''Yandusaurus hongheensis''. W 1983 r. He i Cai opisali drugi gatunek, znany z bardziej kompletnego materialu - ''Y. multidens''. Obecnie jest on jednak uznawany za osobny rodzaj - ''[[Hexinlusaurus]]'' (Barrett i in., 2005).

''Yandusaurus'' został opisany jako przedstawiciel rodziny Hypsilophodontidae, która pelniła wówczas funkcje „taksonu-worka”, do którego wrzucano większość niedużych ornitopodów lub dinozaurów uznawanych za ornitopody. Obecnie jest ona uważana za parafiletyczną. ''Yandusaurus'' został umieszczony w kilku analizach filogenetycznych, badających relacje między przedstawicielami Ornithischia, jednak przed 2005 r. większość z tych prac w rzeczywistości badała filogenezę ''Y. multidens''. Nowsze badania z reguły wskazują, że ''Yandusaurus'' nie należał do [[Ornithopoda|ornitopodów]] i był [[bazalny]]m przedstawicielem Neornithischia (Boyd, 2015).

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] to okaz GCC 20501, obejmujący częściową czaszkę (kość szczękowa, k. jarzmowa, k. kwadratowa i k. skrzydłowa), 5 kręgów szyjnych, 10 fragmentarycznych kręgów grzbietowych, 5 kręgów ogonowych, żebra, większość kości kończyn przednich i obręczy barkowej oraz fragmenty kilku kości kończyn tylnych (He i Cai, 1984).

==Budowa==
''Yandusaurus'' jest zwykle uznawany za niewielkie zwierzę, mierzące ok. 1,5 m długości, lecz są to zwykle szacunki dla ''Y. multidens'', należącego do innego rodzaju. Wg He i Cai (1984) gatunek typowy (obecnie jedyny ważny) przekraczał 3 m długości. Kość szczękowa mierzyła ok. 120 mm i zawierała prawdopodobnie 15 zębów. Janduzar cechował się stosunkowo krótkimi przedramionami – kość ramienna mierzyła ok. 26 cm, podczas gdy k. promieniowa – nieco ponad 15 cm. [[Diagnoza|cechy diagnostyczne]], zaproponowane przez He i Cai (1984) okazały się szeroko rozpowszechnione wśród podobnych dinozaurów. Wg Butlera i in. (2008) można wskazać tylko jedną [[autapomorfia|autapomorfię]] ''Yandusaurus''. Dotyczy ona budowy środkowo-tylnych kręgów szyjnych.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Yandusaurus''}}
| {{Kpt|He, [[1979]]}}
|-
| {{V|''Y. hongheensis''}}
| {{Kpt|He, [[1979]]}}
|-
| ''Y. multidens''
| {{Kpt|He I Cai, [[1983]]}}
| = ''[[Hexinlusaurus]] multidens''
|-
|}

==Bibliografia==
Barrett, P.M., Butler, R.J., & Knoll, F. (2005). "Small-bodied ornithischian dinosaurs from the Middle Jurassic of Sichuan, China", Journal of Vertebrate Paleontology 25: 823-834.

Boyd, C.A. (2015). "The systematic relationships and biogeographic history of ornithischian dinosaurs". „PeerJ”. 3, s. e1523, 2015. [[DOI: 10.7717/peerj.1523]].

Bulter, R.J., Upchurch, P. & Norman, D.B. (2008). "The phylogeny of the ornithischian dinosaurs". Journal of Systematic Palaeontology. 6 (1): 1–40. [[doi:10.1017/S1477201907002271]].

He, X. & Cai, K. (1984). “The Middle Jurassic dinosaurian fauna from Dashampu, Zigong, Sichuan. Vol. 1: The ornitopod dinosaurs.” Sichuan Scientific and Technological Publishing House, Chengdu, Sichuan. 1-71

Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement) [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Bajos]]
[[Kategoria:Baton]]
[[Kategoria:Kelowej]]

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Neornithischia]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik: Hexinlusaurus_multidens.png|400px]]
+| colspan=2 |[[Plik: Yandusaurus reconstruction.png|400px]]
-<small> Rekonstrukcja szkieletu ''[[Hexinlusaurus]]''. ''Yandusaurus''  był zapewne podobny.
+<small> Rekonstrukcja przyżyciowa janduzaura.
-Autor: Jaime A. Headden [https://www.deviantart.com/qilong/art/Qilong-s-Tutorial-290366914].</small>
+Autor: Ringaerr [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Yandusaurus_reconstruction.png#mw-jump-to-license].</small>
 |}

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | [[Chiny]] - Syczuan
-<small>(dolne warstwy[[formacja|formacji]] [[Shaximiao]], znane też jako Xiashaximiao)</small>
+<small>(dolne warstwy [[formacja|formacji]] [[Shaximiao]], znane też jako Xiashaximiao)</small>
 |-

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 |-
 | colspan=2 |[[Plik: Hexinlusaurus_multidens.png|400px]]
-<small> Rekonstrukcja szkieletu ''[[Hexinlusaurus]]''. ''Yandusaurus''  był zapewne podobny. Autor: Jaime A. Headden [https://www.deviantart.com/qilong/art/Qilong-s-Tutorial-290366914].</small>
+<small> Rekonstrukcja szkieletu ''[[Hexinlusaurus]]''. ''Yandusaurus''  był zapewne podobny.
 |}

@@ Linia 97: / Linia 97: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Ornithischia]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Chiny]]