Paweł o 08:41, 24 wrz 2025

2025-09-24T08:41:04Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE: ''Zavacephale''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Zavacephale'' (zawace..."

2025-09-18T10:28:23Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE: ''Zavacephale''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Zavacephale'' (zawace..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE: ''Zavacephale''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Zavacephale'' (zawacefal)
|długość = ok. 1 m
|wysokość =
|masa = ok. 6 kg
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Mongolia]] - Ajmak środkowogobijski
([[formacja]] [[Khuren Dukh]])
|czas = {{Występowanie|115|108}}
ok. 115-108 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] ([[apt]]-[[alb]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Pachycephalosauria]]
|grafika = Zavacephale rinpoche.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zavacephale_rinpoche.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Zavacephale'' to niewielki [[Pachycephalosauria|pachycefalozaur]] żyjący we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Mongolii. Jest to najstarszy znany i jednocześnie najbardziej kompletny dinozaur grubogłowy.

==Materiał kopalny==
[[Plik:Zavacephale.jpg|thumb|Replika [[holotyp|okazu typowego]] ''Zavacephale''. Fot. Eight heads serpent [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zavacephale.jpg].]]
[[Holotyp]] (MPC-D 100/1209) to niemalże kompletna czaszka, kręgi grzbietowe, niekompletna miednica, kość krzyżowa kompletny ogon wraz z skostniałymi ścięgnami, lewa kość łopatkowo-krucza i ramienna, kości dłoni oraz kończyn tylnych. W sumie odnaleziono ok. 54% całego szkieletu, który należał do niedojrzałego osobnika.

==Budowa i systematyka==
[[Plik:Zavacephale skull2.jpg|thumb|Replika czaszki. Fot. Eight heads serpent [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zavacephale_skull2.jpg].]]
''Zavacephale'' był małym dinozaurem grubogłowym osiągającym ok. 1 m długości i 6 kg masy. Mimo swojego starego wieku geologicznego, zawacefal wykazywał mieszaninę cech prymitywnych i zaawansowanych. Charakteryzował się słabo zdobioną czaszką oraz długim pyskiem stanowiącym ponad połowę jej długości. W odróżnieniu od młodszych kuzynów, kości przedszczękowe i szczękowe nie miały żadnych ozdób. Nad oczodołami znajdowały się duże grzbiety, podobne do ''[[Goyocephale]]'' i ''[[Stegoceras]]''. Kopuła czołowo-ciemieniowa ''Zavacephale'' była dobrze rozwinięta, jednak jej większą część tworzyła kość czołowa. Podobnie jak młodsi pobratymcy, opisywany dinozaur miał kostne guzki z tyłu czaszki. Kość piszczelowa stanowiła 112% długości kości udowej. Według Chinzoriga i współpracowników (2025) ''Zavacephale'' był prymitywnym [[Pachycephalosauria|pachycefalozaurem]], lecz bardziej zaawansowanym od ''[[Wannanosaurus]]''.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa to połączenie tybetańskiego słowa ''zava'' (korzeń lub pochodzenie) oraz łacińskiego wyrazu ''cephale'' (głowa). Epitet gatunkowy ''rinpoche'' to tybetańskie wyrażenie oznaczające "drogocenny". Nawiązane on do faktu, że kopulasta czaszka została odkryta wystająca ze skalnego odsłonięcia, przypominając kaboszon.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Zavacephale''}}
|{{Kpt|Chinzorig, Takasaki, Yoshida, Tucker, Buyantegsh, Mainbayar, Tsogtbaatar}} i {{Kpt|[[Zanno]]}}, [[2025]]
|-
| {{V|''Z. rinpoche''}}
|{{Kpt|Chinzorig, Takasaki, Yoshida, Tucker, Buyantegsh, Mainbayar, Tsogtbaatar}} i {{Kpt|[[Zanno]]}}, [[2025]]
|}

==Bibliografia==

Chinzorig, T., Takasaki, R., Yoshida, J., Tucker, R. T., Buyantegsh, B., Mainbayar, B., Tsogtbaatar, K., & Zanno, L. E. (2025). "A domed pachycephalosaur from the Early Cretaceous of Mongolia". Nature: 1-8. [[doi:10.1038/s41586-025-09213-6]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Pachycephalosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mongolia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Apt]]
[[Kategoria:Alb]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Zavacephale.jpg|thumb|Replika [[holotyp|okazu typowego]] ''Zavacephale''. Fot. Eight heads serpent [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zavacephale.jpg].]]
-[[Holotyp]] (MPC-D 100/1209) to niemalże kompletna czaszka, kręgi grzbietowe, niekompletna miednica, kość krzyżowa kompletny ogon wraz z skostniałymi ścięgnami, lewa kość łopatkowo-krucza i ramienna, kości dłoni oraz kończyn tylnych. W sumie odnaleziono ok. 54% całego szkieletu, który należał do niedojrzałego osobnika.
+[[Holotyp]] (MPC-D 100/1209) to niemalże kompletna czaszka, kręgi grzbietowe, niekompletna miednica, kość krzyżowa kompletny ogon wraz ze skostniałymi ścięgnami, lewa kość łopatkowo-krucza i ramienna, kości dłoni oraz kończyn tylnych. W sumie odnaleziono ok. 54% całego szkieletu, który należał do niedojrzałego osobnika.
 ==Budowa i systematyka==
 [[Plik:Zavacephale skull2.jpg|thumb|Replika czaszki. Fot. Eight heads serpent [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zavacephale_skull2.jpg].]]
-''Zavacephale'' był małym dinozaurem grubogłowym osiągającym ok. 1 m długości i 6 kg masy. Mimo swojego starego wieku geologicznego, zawacefal wykazywał mieszaninę cech prymitywnych i zaawansowanych. Charakteryzował się słabo zdobioną czaszką oraz długim pyskiem stanowiącym ponad połowę jej długości. W odróżnieniu od młodszych kuzynów, kości przedszczękowe i szczękowe nie miały żadnych ozdób. Nad oczodołami znajdowały się duże grzbiety, podobne do ''[[Goyocephale]]'' i ''[[Stegoceras]]''. Kopuła czołowo-ciemieniowa ''Zavacephale'' była dobrze rozwinięta, jednak jej większą część tworzyła kość czołowa. Podobnie jak młodsi pobratymcy, opisywany dinozaur miał kostne guzki z tyłu czaszki. Kość piszczelowa stanowiła 112% długości kości udowej. Według Chinzoriga i współpracowników (2025) ''Zavacephale'' był prymitywnym [[Pachycephalosauria|pachycefalozaurem]], lecz bardziej zaawansowanym od ''[[Wannanosaurus]]''.
+''Zavacephale'' był małym dinozaurem grubogłowym osiągającym ok. 1 m długości i 6 kg masy. Mimo swojego wczesnego wieku geologicznego, zawacefal wykazywał mieszaninę cech prymitywnych i zaawansowanych. Charakteryzował się słabo zdobioną czaszką oraz długim pyskiem stanowiącym ponad połowę jej długości. W odróżnieniu od młodszych kuzynów, kości przedszczękowe i szczękowe nie miały żadnych ozdób. Nad oczodołami znajdowały się duże grzbiety, podobne do ''[[Goyocephale]]'' i ''[[Stegoceras]]''. Kopuła czołowo-ciemieniowa ''Zavacephale'' była dobrze rozwinięta, jednak jej większą część tworzyła kość czołowa. Podobnie jak młodsi pobratymcy, opisywany dinozaur miał kostne guzki z tyłu czaszki. Kość piszczelowa stanowiła 112% długości kości udowej. Według Chinzoriga i współpracowników (2025) ''Zavacephale'' był prymitywnym [[Pachycephalosauria|pachycefalozaurem]], lecz bardziej zaawansowanym od ''[[Wannanosaurus]]''.
 ==Etymologia==

Zavacephale - Historia wersji

Paweł o 08:41, 24 wrz 2025

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE: ''Zavacephale''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Zavacephale'' (zawace..."