Encyklopedia Dinozaury.com - Ostatnie zmiany [pl]

Strona główna

2026-05-13T15:44:38Z

Plik:Triunfosaurus.jpeg

2026-05-13T06:27:24Z

‎Opis

Plik:Triunfosaurus.jpeg

2026-05-13T06:24:11Z

Paweł przesłał Plik:Triunfosaurus.jpeg Kręgi ogonowe ''Triunfosaurus''. Źródło: Mannion i de Sousa Carvalho, 2026 Mannion, P., & de Sousa Carvalho, I. (2026). "Re-evaluation of the Early Cretaceous titanosauriform sauropod dinosaur Triunfosaurus leonardii from the Triunfo Basin, Brazil...

Nowa strona

== Opis ==
Kręgi ogonowe ''Triunfosaurus''. Źródło: Mannion i de Sousa Carvalho, 2026

Mannion, P., & de Sousa Carvalho, I. (2026). "Re-evaluation of the Early Cretaceous titanosauriform sauropod dinosaur Triunfosaurus leonardii from the Triunfo Basin, Brazil: implications for the initial radiations of Somphospondyli and Titanosauria". Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1093/zoolinnean/zlag073]]

Licencja: Creative Commons Attribution-NonCommercial License
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

E ważne

2026-05-13T06:11:16Z

E

2026-05-13T06:10:53Z

2026

2026-05-13T06:09:26Z

Strona główna

2026-05-13T06:02:36Z

Morelladon

2026-05-11T12:52:53Z

Brighstoneus

2026-05-11T12:51:13Z

Ouranosaurus

2026-05-11T12:50:04Z

‎Filogeneza

Brighstoneus

2026-05-11T12:49:40Z

Iguanodon

2026-05-11T09:52:12Z

‎Zawiłość taksonomiczna gatunków

Paulodon

2026-05-11T09:19:32Z

Abrosaurus

2026-05-11T05:59:14Z

‎Historia taksonu, etymologia i systematyka

Abrosaurus

2026-05-10T13:31:58Z

uzupełnienia

Podgląd zmian

Kategoria:Iguanodontia

2026-05-09T09:54:34Z

‎Bibliografia

Plik:Iguanodontia Rotatori et al.jpg

2026-05-09T08:27:14Z

Kamil Kamiński przesłał Plik:Iguanodontia Rotatori et al.jpg Kladogram z Rotatori i in., 2026. Rotatori, F.M., Chiarenza, A.A., Fanti, F. & Moreno-Azanza, M. (2026). "The early origin of Iguanodontia: new insights into the macroevolution, diversity and biogeography of the clade." Paleontology. 69(2). doi:10.1111...

Nowa strona

== Opis ==
Kladogram z Rotatori i in., 2026.
Rotatori, F.M., Chiarenza, A.A., Fanti, F. & Moreno-Azanza, M. (2026). "The early origin of Iguanodontia: new insights into the macroevolution, diversity and biogeography of the clade." Paleontology. 69(2). doi:10.1111/pala.70057.

Ouranosaurus

2026-05-08T11:58:34Z

‎Bibliografia

Romualdo

2026-05-08T09:09:51Z

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 __INDEX__==  Ostatnio nazwane dinozaury ==
 __BEZSPISU__
 [[Plik:Phosphatotitan khouribgaensis.png|link=Phosphatotitan|thumb|150px|''[[Phosphatotitan|Phosphatotitan khouribgaensis]]'']]
 [[Plik:Bicharracosaurus dionidei.png|link=Bicharracosaurus|thumb|150px|''[[Bicharracosaurus|Bicharracosaurus dionidei]]'']]
 #'''''[[Pinacosaurus|Pinacosaurus hilwitnorum]]''''' <small>Penkalski, 2026</small>
 #'''''[[Eopinacosaurus|Eopinacosaurus mephistocephalus]]''''' <small>Penkalski, 2026</small>

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 #''[[Eomamenchisaurus]]''
 #''[[Eoneophron]]''
 #''[[Eoraptor]]''
 #''[[Eosinopteryx]]''

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 #''[[Eomamenchisaurus]]'' <small>?=''[[Mamenchisaurus]]'' ?=''[[Yuanmousaurus]]''</small>
 #'''''[[Eoneophron]]'''''
 #<small>"Eoplophysis" (''[[nomen nudum]]'')</small>
 #'''''[[Eoraptor]]'''''

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 ==Dinosauria==
 {{Szablon:Pomoc_spis}}
-W 2026 roku opisano '''17''' nowych [[nazwa|nazwy]] [[Dinosauria|dinozaurów]] ('''15''' nowych [[rodzaj|rodzajów]] i '''14''' nowych gatunków).
+W 2026 roku opisano '''19''' nowych [[nazwa|nazwy]] [[Dinosauria|dinozaurów]] ('''16''' nowych [[rodzaj|rodzajów]] i '''15''' nowych gatunków).
 Obecnie wszystkie uznawane są za [[Takson ważny|ważne]] [[takson]]y nieptasich dinozaurów.
@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 |[[Korea Południowa]]
 |{{sKreda}}
 |- style="background-color:Khaki"
 |'''''[[Ferenceratops|{{U|Ferenceratops}} shqiperorum]]'''''
@@ Linia 79: / Linia 85: @@
 |[[Sauropoda]]: [[Titanosauria]]
 |[[Maroko]]
 |{{pKreda}}
 |- style="background-color:Khaki"

@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 [[Plik:Ptychotherates bucculentus.png|link=Ptychotherates|thumb|150px|''[[Ptychotherates|Ptychotherates bucculentus]]'']]
 [[Plik:Gongshuilong fanwei.png|link=Gongshuilong|thumb|150px|''[[Gongshuilong|Gongshuilong fanwei]]'']]
 #'''''[[Phosphatotitan|Phosphatotitan khouribgaensis]]''''' <small>[[Longrich]] i in., 2026</small>
 #'''''[[Bicharracosaurus|Bicharracosaurus dionidei]]''''' <small>Reutter i in., 2026</small>
@@ Linia 98: / Linia 100: @@
 #'''''[[Ferenceratops|Ferenceratops shqiperorum]]''''' <small>[[Maidment]] i in., 2026</small>
 #'''''[[Manipulonyx|Manipulonyx reshetovi]]''''' <small>Averianov i in., 2025</small>
 {|  class= "wikitable" rules="all" cellpadding=1 style="border: 1px solid #000000; margin-left:40px; font-size:90%;"
@@ Linia 134: / Linia 134: @@
 == Jak zacząć? ==
-Na przestrzeni lat naukowcy nadali '''1945''' [[nazwa|nazwy]] [[rodzaj]]owe i '''2210''' [[gatunek|gatunkowych]] [[dinozaur]]ów.
+Na przestrzeni lat naukowcy nadali '''1946''' [[nazwa|nazwy]] [[rodzaj]]owe i '''2211''' [[gatunek|gatunkowych]] [[dinozaur]]ów.
-Obecnie za [[Takson ważny|ważnych]] przedstawicieli [[nieptasi]]ch Dinosauria uznaje się około '''1317''' [[gatunek|gatunków]] w '''1202''' [[rodzaj]]ach.
+Obecnie za [[Takson ważny|ważnych]] przedstawicieli [[nieptasi]]ch Dinosauria uznaje się około '''1318''' [[gatunek|gatunków]] w '''1203''' [[rodzaj]]ach.
 W ''Encyklopedii Dinozaury.com'' na chwilę obecną znajdziesz opisy '''{{PAGESINCAT:Dinosauria}}''' rodzajów dinozaurów.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 == Opis ==
-Kręgi ogonowe ''Triunfosaurus''. Źródło: Mannion i de Sousa Carvalho, 2026
+Kręgi ogonowe ''Triunfosaurus''. Źródło: Mannion i Carvalho, 2026
-Mannion, P., & de Sousa Carvalho, I. (2026). "Re-evaluation of the Early Cretaceous titanosauriform sauropod dinosaur Triunfosaurus leonardii from the Triunfo Basin, Brazil: implications for the initial radiations of Somphospondyli and Titanosauria". Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1093/zoolinnean/zlag073]]
+Mannion, P., & Carvalho, I. D. S (2026). "Re-evaluation of the Early Cretaceous titanosauriform sauropod dinosaur Triunfosaurus leonardii from the Triunfo Basin, Brazil: implications for the initial radiations of Somphospondyli and Titanosauria". Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1093/zoolinnean/zlag073]]
 Licencja: Creative Commons Attribution-NonCommercial License
 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 [[Styracosterna]]
 ? [[Iguanodontidae]]
@@ Linia 80: / Linia 82: @@
 <small>
 Gasulla, J.M., Escaso, F., Narváez, I., Ortega, F. & Sanz, J.L. (2015) A New Sail-Backed Styracosternan (Dinosauria: Ornithopoda) from the Early Cretaceous of Morella, Spain. PLoS ONE. 10 (12): e0144167. [[doi:10.1371/journal.pone.0144167]]
 </small>

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Brighstoneus'' to rodzaj roślinożernego dinozaura z [[klad]]u [[Hadrosauriformes]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej wyspy Wight. Został on nazwany i opisany w 2021 r. przez Lokwooda i współpracowników, choć jego szczątki odkryto jeszcze w 1978 r. Przypisywano je początkowo do ''[[Iguanodon]]'', a później do ''[[Mantellisaurus]]''
+''Brighstoneus'' to rodzaj roślinożernego dinozaura z [[klad]]u [[Iguanodontia]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej wyspy Wight. Został on nazwany i opisany w 2021 r. przez Lokwooda i współpracowników, choć jego szczątki odkryto jeszcze w 1978 r. Przypisywano je początkowo do ''[[Iguanodon]]'', a później do ''[[Mantellisaurus]]''
 ==Etymologia==

@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 ==Filogeneza==
 [[Plik: A_sail_backed_iguanodont_by_scotthartman.jpg |300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://scotthartman.deviantart.com/art/A-Sail-Backed-Iguanodont-292133792].]]
-Taquet (1976) zaliczył uranozaura do rodziny [[Iguanodontidae]], co jednak zwykle nie znajdowało potwierdzenia w kolejnych badaniach. ''Ouranosaurus'' mógł być stosunkowo bazalnym członkiem kladu Styracosterna, prymitywniejszym od [[Hadrosauriformes]] (Norman, 2015). Wg innych badań był jednak bardziej zaawansowany niż iguanodon i mantelizaur, będąc bazalnym członkiem kladu [[Hadrosauroidea]] (np. McDonald i in., 2012)., bądź też członkiem Hadrosauriformes nienależącym do Hadrosauroidea (np. Shibata i Azuma, 2015). Wg analizy Rotatori i in. (2026) razem z ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Morreladon]]'' tworzył klad Ouranosauria, siostrzany do Hadrosauriformes. Zob. też [[Iguanodontia#Kladogramy]].
+Taquet (1976) zaliczył uranozaura do rodziny [[Iguanodontidae]], co jednak zwykle nie znajdowało potwierdzenia w kolejnych badaniach. ''Ouranosaurus'' mógł być stosunkowo bazalnym członkiem kladu Styracosterna, prymitywniejszym od [[Hadrosauriformes]] (Norman, 2015). Wg innych badań był jednak bardziej zaawansowany niż iguanodon i mantelizaur, będąc bazalnym członkiem kladu [[Hadrosauroidea]] (np. McDonald i in., 2012)., bądź też członkiem Hadrosauriformes nienależącym do Hadrosauroidea (np. Shibata i Azuma, 2015). Wg analizy Rotatori i in. (2026) razem z ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Morelladon]]'' tworzył klad Ouranosauria, siostrzany do Hadrosauriformes. Zob. też [[Iguanodontia#Kladogramy]].
 ==Budowa==

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Iguanodontia]]
-[[Hadrosauriformes]]
+[[Hadrosauriformes]] / [[Ouranosauria]]
 |grafika                = Brighstoneus v2.png
   |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: D. J. King. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brighstoneus_v2.png]
@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Lockwood, J.A>F., Martill, D.M. Maidment, S.C.R. (2021). "A new hadrosauriform dinosaur from the Wessex Formation, Wealden Group (Early Cretaceous), of the Isle of Wight, southern England". Journal of Systematic Palaeontology. 0 (0): 1 42. [[doi:10.1080/14772019.2021.1978005]]</small>
+<small>Lockwood, J.A.F., Martill, D.M. Maidment, S.C.R. (2021). "A new hadrosauriform dinosaur from the Wessex Formation, Wealden Group (Early Cretaceous), of the Isle of Wight, southern England". Journal of Systematic Palaeontology. 0 (0): 1 42. [[doi:10.1080/14772019.2021.1978005]]
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 <small>( [[formacja]] [[Sainte-Barbe Clays]])</small>
-[[Hiszpania]] - Aragonia, Walencja, Kastylia-La Mancha
+?[[Hiszpania]] - Aragonia, Walencja, Kastylia-La Mancha
 <small> (formacje [[Arcillas de Morella]], [[Camarillas]] i [[Tragacete]]) </small>
@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
 ===Budowa ogólnie===
-''Iguanodon'' był dużym i masywnie zbudowanym [[Ornithopoda|ornitopodem]]. Miał on wysoką i wąską czaszkę o czworokątnym kształcie, z dość głęboką żuchwą i zaokrąglonym, bezzębnym dziobem. Kończyny przednie były mniejsze od tylnych, ale i tak stosunkowo duże. Kończyły się 5-palczastymi dłońmi. Kciuk tworzyła spiczasta, stożkowata kość. Trzy środkowe palce pełniły funkcje podporowe i kończyły się tępymi kopytkami. Piąty palec był dość długi i zręczny dzięki stawom łączącym jego krótkie paliczki. Tylne kończyny były długie i masywne, choć nieprzystosowane do biegu. Stopy miały po trzy palce. Ciężki i usztywniony skostniałymi ścięgnami ogon równoważył przednią część ciała. Badania wykazały występowanie znaczących różnic między osobnikami ''I. bernissartensis''. Dotyczą one głównie budowy kręgów i kończyn. Nie znaleziono jednocześnie dowodów występowania dymorfizmu płciowego (Verdú i in., 2017b).
+''Iguanodon'' był dużym i masywnie zbudowanym [[Ornithopoda|ornitopodem]]. Miał on wysoką i wąską czaszkę o czworokątnym kształcie, z dość głęboką żuchwą i zaokrąglonym, bezzębnym dziobem. Kończyny przednie były mniejsze od tylnych, ale i tak stosunkowo duże. Kończyły się 5-palczastymi dłońmi. Kciuk tworzyła spiczasta, stożkowata kość. Trzy środkowe palce pełniły funkcje podporowe i kończyły się tępymi kopytkami. Piąty palec był dość długi i zręczny dzięki stawom łączącym jego krótkie paliczki. Tylne kończyny były długie i masywne, choć nieprzystosowane do biegu. Stopy miały po trzy palce. Ciężki i usztywniony skostniałymi ścięgnami ogon równoważył przednią część ciała. Kość krzyżowa składała się z ośmiu kręgów, co jest charakterystyczne również dla [[Hadrosauridae]] (Rotatori i in., 2026). Badania wykazały występowanie znaczących różnic między osobnikami ''I. bernissartensis''. Dotyczą one głównie budowy kręgów i kończyn. Nie znaleziono jednocześnie dowodów występowania dymorfizmu płciowego (Verdú i in., 2017b).
 ===Postawa i poruszanie się===
@@ Linia 81: / Linia 81: @@
 [[Peter Galton|Galton]] ([[2009]]) utworzył nowy rodzaj dla ''I. hoggii'' (''[[Owenodon]]'').
-Z materiału kopalnego zaliczanego do ''Iguanodon'' wyróżniono też inne nowe rodzaje i gatunki - ''[[Delapparentia]] turolensis'' (w 2017 uznany za ''Iguanodon'' [[sp.]]), ''[[Dollodon]] bampingi'' (lub ''D. seelyi'') i ''[[Altirhinus]] kurzanovi''.
+Z materiału kopalnego zaliczanego do ''Iguanodon'' wyróżniono też inne nowe rodzaje i gatunki - ''[[Delapparentia]] turolensis'' (w 2017 uznany za ''Iguanodon'' [[sp.]]; może być on jednak odrębnym od iguanodona rodzajem [Rotatori i in., 2026]), ''[[Dollodon]] bampingi'' (lub ''D. seelyi'') i ''[[Altirhinus]] kurzanovi''.
 [[Plik: Iguanodon_de_Bernissart_IRSNB_01.JPG|200px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet gatunku typowego w muzeum w Brukseli. Autor zdjęcia: Ben2 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iguanodon_de_Bernissart_IRSNB_01.JPG].]]
@@ Linia 102: / Linia 102: @@
 '''Miejsce:''' [[Belgia]] - Hainaut (formacja [[Sainte Barbe Clays]]), ?[[Niemcy]] - Nadrenia Północna-Westfalia (stanowisko Nehden), ?[[Hiszpania]] - Walencja (formacja "[[Arcillas de Morella]]") oraz Kastylia-La Mancha (formacja Tragacete), ?[[Wielka Brytania]] - Wyspa Wight ([[formacja]] [[Wessex]])
-'''Materiał kopalny:''' [[Lektotyp]] (czasami uważany za [[holotyp]]): IRSNB 1534 - praktycznie kompletny szkielet. Materiał przypisany: wszystkie masywne osobniki z lokalizacji osobnika IRSNB 1534 (Bernissart), w tym m.in. osobnik IRSNB 1561, IRSNB 1536 oraz "osobnik S", a także materiał z Nadrenii Północnej-Westfalii, Morelli (CMP-11-1 - kompletna prawa k. szczękowa i CMP-11-2 - częściowa prawa k. szczękowa) oraz niepewny materiał z Wyspy Wight. Niektórzy naukowcy (np. Paul [2010]) postulują, by za jedyny pewny materiał ''I. bernissartensis'' uznać jedynie materiał z Belgii. W 2022 r. opisano nowy szkielet pozaczaszkowy tego gatunku, pochodzący z formacji [[Arcillas de Morella]] (Gasulla i in., 2022). Okaz ten (CMP-MS-04) składa się z 3 kręgów grzbietowych, prawie kompletnej kości krzyżowej, 4 kręgów ogonowych, kilku łuków hemalnych, oraz fragmentów wyrostków kolczystych kręgów z grzbietowej lub krzyżowej części kręgosłupa. W 2025 r. Berrocal-Casero i współpracownicy przypisali fragmentaryczne szczątki z Hiszpanii (region autonomiczny Kastylia-La Mancha, prowincja Cuenca). Są to fragmenty kości krzyżowej (w tym trzy zrośnięte trzony kręgów), oznaczone dwoma nr katalogowymi VD1-511 oraz VD1-507, pojedynczy kręg krzyżowy (VD1-403) i niekompletna kość kulszowa (VD1-0194).
+'''Materiał kopalny:''' [[Lektotyp]] (czasami uważany za [[holotyp]]): IRSNB 1534 - praktycznie kompletny szkielet. Materiał przypisany: wszystkie masywne osobniki z lokalizacji osobnika IRSNB 1534 (Bernissart), w tym m.in. osobnik IRSNB 1561, IRSNB 1536 oraz "osobnik S", a także materiał z Nadrenii Północnej-Westfalii, Morelli (CMP-11-1 - kompletna prawa k. szczękowa i CMP-11-2 - częściowa prawa k. szczękowa) oraz niepewny materiał z Wyspy Wight. Niektórzy naukowcy (np. Paul [2010]) postulują, by za jedyny pewny materiał ''I. bernissartensis'' uznać jedynie materiał z Belgii. W 2022 r. opisano nowy szkielet pozaczaszkowy tego gatunku, pochodzący z formacji [[Arcillas de Morella]] (Gasulla i in., 2022). Okaz ten (CMP-MS-04) składa się z 3 kręgów grzbietowych, prawie kompletnej kości krzyżowej, 4 kręgów ogonowych, kilku łuków hemalnych, oraz fragmentów wyrostków kolczystych kręgów z grzbietowej lub krzyżowej części kręgosłupa. W 2025 r. Berrocal-Casero i współpracownicy przypisali fragmentaryczne szczątki z Hiszpanii (region autonomiczny Kastylia-La Mancha, prowincja Cuenca). Są to fragmenty kości krzyżowej (w tym trzy zrośnięte trzony kręgów), oznaczone dwoma nr katalogowymi VD1-511 oraz VD1-507, pojedynczy kręg krzyżowy (VD1-403) i niekompletna kość kulszowa (VD1-0194). Rotatori i in. (2026) uznali przypisanie materiału z Półwyspu Iberyjskiego za wątpliwe.
 [[Plik: Iguanodon_bernissartensis.jpg|200px|thumb|right|Czaszka ''I. bernissartensis''. Autor zdjęcia: Ghedoghedo [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iguanodon_bernissartensis.jpg].]]
@@ Linia 388: / Linia 388: @@
 Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford.
 Sancarlo, F., Mandorlo, D., & Ford, T. L. (2025). "Reassessment of ''Iguanodon galvensis'' classification". Mesozoic. 2 (4): 302-312 [[doi:10.11646/mesozoic.2.4.3]]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Paweł Konarzewski]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  = ''Paulodon'' (paulodon)
   |długość                =
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Styracosterna]]
   |grafika                = Paulodon galvensis.png.png
   |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa paulodona. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%22Paulodon%22_(Iguanodon)_galvensis.png]
@@ Linia 32: / Linia 36: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Paulodon'' to [[rodzaj]] [[Iguanodontia|iguanodonta]] żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Początkowo był opisany jako drugi gatunek ''Iguanodon'', jednak Sancarlo i współpracownicy w 2025 przenieśli go do osobnego [[rodzaj]]u.
+''Paulodon'' to [[rodzaj]] [[Iguanodontia|iguanodonta]] żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Początkowo był opisany jako drugi gatunek ''Iguanodon'', jednak Sancarlo i współpracownicy w 2025 przenieśli go do osobnego [[rodzaj]]u. Zasadność ustanowienia nowego rodzaju potwierdziła analiza filogenetyczna autorstwa Rotatori i współpracowników (2026).
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 42: / Linia 46: @@
 ==Budowa==
-''Paulodon'' od pozostałych [[Iguanodontia|iguanodontów]] różnił się szczegółami budowy kości zębowej, dłoni, kości udowej oraz miednicy. Prosta kość zębowa była umiarkowanie masywna w porównaniu iguanodontami. III kość śródręcza łączyła się mniej więcej w połowie swojej długości z I i II kością nadgarstka. Kciuk paulodona był stosunkowo krótki i stożkowaty. (Sancarlo i in., 2025).
+''Paulodon'' od pozostałych [[Iguanodontia|iguanodontów]] różnił się szczegółami budowy kości zębowej, dłoni, kości udowej oraz miednicy. Prosta kość zębowa była umiarkowanie masywna w porównaniu z innymi iguanodontami. III kość śródręcza łączyła się mniej więcej w połowie swojej długości z I i II kością nadgarstka. Kciuk paulodona był stosunkowo krótki i stożkowaty. (Sancarlo i in., 2025). ''Paulodon'' nie miał też ośmiu kręgów krzyżowych, charakterystycznych dla ''Iguanodon bernissartensis'' (Rotatori i in., 2026).
 ==Etymologia==
@@ Linia 62: / Linia 66: @@
 <small>
 García-Cobeña, J., Verdú, F. J., & Cobos, A. (2024). "Systematic of a massively constructed specimen of ''Iguanodon galvensis'' (Ornithopoda, Iguanodontidae) from the early Barremian (Early Cretaceous) of Eastern Spain". Diversity, 16(9), 586. [[doi:10.3390/d16090586]]
 Sancarlo, F., Mandorlo, D., & Ford, T. L. (2025). "Reassessment of ''Iguanodon galvensis'' classification". Mesozoic. 2 (4): 302-312 [[doi:10.11646/mesozoic.2.4.3]]

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Historia taksonu, etymologia i systematyka==
 [[Plik:Abrosaurus head.jpg|thumb|Rekonstrukcja głowy ''Abrosaurus''. Autor: Levi B. Martinez-Reza [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Abrosaurus_head.jpg]]]
-''Abrosaurus'' został w [[1986]] r. uznany za nowy [[rodzaj]] i [[gatunek]] (''A. gigantorhinus''), ale w niepublikowanej rozprawie doktorskiej Ouyanga i dlatego ta nazwa formalnie była nieważna. W [[1989]] roku po raz pierwszy ukazała się drukiem - w biuletynie Muzeum Dinozaurowego w Zigong - nazwa ''A. dongpoensis'' nadana przez Ouyangowi innej czaszce.
+''Abrosaurus'' został w [[1986]] r. uznany za nowy [[rodzaj]] i [[gatunek]] (''A. gigantorhinus''), ale w niepublikowanej rozprawie doktorskiej Ouyanga i dlatego ta nazwa formalnie była nieważna. W [[1989]] roku po raz pierwszy ukazała się drukiem - w biuletynie Muzeum Dinozaurowego w Zigong - nazwa ''A. dongpoensis'' nadana przez Ouyanga innej czaszce.
 [[Peng]] i [[Shu]] w [[1999]] skorygowali formalne braki w ustanowieniu tego gatunku (wskazując, że oba abrozaury to ten sam [[gatunek]]), ale jako nazwę gatunkową zaproponowali pierwotną nazwę ''Abrosaurus gigantorhinus'' (co znaczy "wielkonosy ''Abrosaurus''") - lecz jest ona nieważna, bo pierwszą opublikowaną formalnie nazwą była ''A. dongpoensis''. Nazwa ta jest jednak niepoprawnie utworzona, bo -''ensis'' to końcówka stosowana dla nazw odnoszących się do miejsc (jak np. ''[[Silesaurus]] opolensis'' - "śląski jaszczur z Opola"). Tymczasem autorowi chodziło o uhonorowanie urodzonego w prowincji Syczuan (niedaleko miejsca znalezienia abrozaura) poety Su Shi (1036-1101) tworzącego za czasów dynastii Song pod pseudonimem Su Dongpo, a nazwy utworzone od męskich imion i nazwisk mają końcówkę -''i''; zatem poprawna nazwa to ''Abrosaurus dongpoi''. Sama nazwa rodzajowa ''Abrosaurus'' znaczy "łagodny jaszczur".

@@ Linia 218: / Linia 218: @@
 Kladogram z Lockwood i in., 2024.
 ===Hadrosauroidea===
@@ Linia 479: / Linia 484: @@
 Prieto-Márquez, A. & Wagner, J.R. (2012) "Saurolophus morrisi, a new species of hadrosaurid dinosaur from the Late Cretaceous of the Pacific coast of North America. Acta Palaeontologica Polonica, doi:10.4202/app.2011.0049
-Ramírez-Velasco, A.A., Benammi, M., Prieto-Márquez, A., Ortega, J.A. & Hernández-Rivera, R. (2012) "Huehuecanauhtlus tiquichensis, a new hadrosauroid dinosaur (Ornithischia: Ornithopoda) from the Santonian (Late Cretaceous) of Michoacán, Mexico" Canadian Journal of Earth Sciences, 49(2), 379-395. doi: 10.1139/E11-062
+Ramírez-Velasco, A.A., Benammi, M., Prieto-Márquez, A., Ortega, J.A. & Hernández-Rivera, R. (2012) "Huehuecanauhtlus tiquichensis, a new hadrosauroid dinosaur (Ornithischia: Ornithopoda) from the Santonian (Late Cretaceous) of Michoacán, Mexico" Canadian Journal of Earth Sciences, 49(2), 379-395. [[doi:10.1139/E11-062]].
 Shibata, M. & Azuma, Y. (2015) "New basal hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Lower Cretaceous Kitadani Formation, Fukui, central Japan" Zootaxa, 3914(4), 421-440. [[doi:10.11646/zootaxa.3914.4.3]]
-Sues, H.-D. & Averianov, A. (2009) "A new basal hadrosauroid dinosaur from the Late Cretaceous of Uzbekistan and the early radiation of duck-billed dinosaurs" Proceedings of the Royal Society of London: B, 276, 2549-2555. doi:10.1098/rspb.2009.0229
+Sues, H.-D. & Averianov, A. (2009) "A new basal hadrosauroid dinosaur from the Late Cretaceous of Uzbekistan and the early radiation of duck-billed dinosaurs" Proceedings of the Royal Society of London: B, 276, 2549-2555. [[doi:10.1098/rspb.2009.0229]]
-Wang, X., Pan, R., Butler, R.J. & Barrett, P.M. (2010) "The postcranial skeleton of the iguanodontian ornithopod Jinzhousaurus yangi from the Lower Cretaceous Yixian Formation of western Liaoning, China" Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh, 101, 1–25. doi:10.1017/S1755691010009266
+Wang, X., Pan, R., Butler, R.J. & Barrett, P.M. (2010) "The postcranial skeleton of the iguanodontian ornithopod Jinzhousaurus yangi from the Lower Cretaceous Yixian Formation of western Liaoning, China" Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh, 101, 1–25. [[doi:10.1017/S1755691010009266]].
-Wang, R.-F., You, H.-L., Xu, S.-C., Wang, S.-Z., Yi, J., Xie, L.-J., Jia, L. & Li, Y.-X. (2013) "A New Hadrosauroid Dinosaur from the Early Late Cretaceous of Shanxi Province, China" PLoS ONE, 8(10), e77058. doi:10.1371/journal.pone.0077058
+Wang, R.-F., You, H.-L., Xu, S.-C., Wang, S.-Z., Yi, J., Xie, L.-J., Jia, L. & Li, Y.-X. (2013) "A New Hadrosauroid Dinosaur from the Early Late Cretaceous of Shanxi Province, China" PLoS ONE, 8(10), e77058. [[doi:10.1371/journal.pone.0077058]].
 Wu, W. & Godefroit, P. (2012) "Anatomy and Relationships of Bolong yixianensis, an Early Cretaceous Iguanodontoid Dinosaur from Western Liaoning, China" [w:] Godefroit, P. (red.) "Bernissart Dinosaurs and Early Cretaceous Terrestrial Ecosystems" Indiana University Press, 293-333.
@@ Linia 503: / Linia 510: @@
 You, H.-L., Ji, Q. & Li. D.-Q. (2005) "Lanzhousaurus magnidens gen. et sp. nov. from Gansu Province China the largest-toothed herbivorous dinosaur in the world" Geological Bulletin of China, 24(9), 785-794.
-You, H.-L., Li, D.-Q. (2009) "A new basal hadrosauriform dinosaur (Ornithischia: Iguanodontia) from the Early Cretaceous of northwestern China" Canadian Journal of Earth Sciences, 46 (12), 949–957. doi:10.1139/E09-067
+You, H.-L., Li, D.-Q. (2009) "A new basal hadrosauriform dinosaur (Ornithischia: Iguanodontia) from the Early Cretaceous of northwestern China" Canadian Journal of Earth Sciences, 46 (12), 949–957. [[doi:10.1139/E09-067]].
 Zheng, W.-J., Jin, X.-S., Shibata, M. & Azuma, Y. (2014) "An early juvenile specimen of Bolong yixianensis (Ornithopoda: Iguanodontia) from the Lower Cretaceous of Ningcheng County, Nei Mongol, China" Historical Biology. [[doi:10.1080/08912963.2013.809347]]</small>

@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 [[Styracosterna]]
-?[[Hadrosauriformes]]
+?[[Ouranosauria]] / [[Hadrosauriformes]]
 ?[[Hadrosauroidea]]
@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 ==Filogeneza==
 [[Plik: A_sail_backed_iguanodont_by_scotthartman.jpg |300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://scotthartman.deviantart.com/art/A-Sail-Backed-Iguanodont-292133792].]]
-Taquet (1976) zaliczył uranozaura do rodziny [[Iguanodontidae]], co jednak zwykle nie znajdowało potwierdzenia w kolejnych badaniach. ''Ouranosaurus'' mógł być stosunkowo bazalnym członkiem kladu Styracosterna, prymitywniejszym od [[Hadrosauriformes]] (Norman, 2015). Wg innych badań był jednak bardziej zaawansowany niż iguanodon i mantelizaur, będąc bazalnym członkiem kladu [[Hadrosauroidea]] (np. McDonald i in., 2012)., bądź też członkiem Hadrosauriformes nienależącym do Hadrosauroidea (np. Shibata i Azuma, 2015). Zob. też [[Iguanodontia#Kladogramy]].
+Taquet (1976) zaliczył uranozaura do rodziny [[Iguanodontidae]], co jednak zwykle nie znajdowało potwierdzenia w kolejnych badaniach. ''Ouranosaurus'' mógł być stosunkowo bazalnym członkiem kladu Styracosterna, prymitywniejszym od [[Hadrosauriformes]] (Norman, 2015). Wg innych badań był jednak bardziej zaawansowany niż iguanodon i mantelizaur, będąc bazalnym członkiem kladu [[Hadrosauroidea]] (np. McDonald i in., 2012)., bądź też członkiem Hadrosauriformes nienależącym do Hadrosauroidea (np. Shibata i Azuma, 2015). Wg analizy Rotatori i in. (2026) razem z ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Morreladon]]'' tworzył klad Ouranosauria, siostrzany do Hadrosauriformes. Zob. też [[Iguanodontia#Kladogramy]].
 ==Budowa==
@@ Linia 130: / Linia 130: @@
 Gônet, J., Allain, R., & Houssaye, A. (2026). "Locomotor reassessment of ''Iguanodon'', ''Ouranosaurus'' and ''Lurdusaurus'' (Dinosauria, Ornithopoda) using osteological correlates." Fossil Record 29(1). 71-86. [[doi:10.3897/fr.29.173614]].
 Sereno, P. C., Wilson, J. A., Witmer, L. M., Whitlock, J. A., Maga, A., Ide, O., Rowe, T. A. (2007). "Structural extremes in a Cretaceous dinosaur". PLoS ONE. 2 (11): e1230. [https://doi.org/10.1371/journal.pone.0001230].

@@ Linia 577: / Linia 577: @@
 ===Koprolity===
 Dino i współpracownicy (2026) opisali koprolity z formacji Romualdo. W skamieniałych odchodach znajdowały się fragmenty kości oraz łusek. Mogły być one wytworzone przez drapieżne ryby kostnoszkieletowe, takie jak ''Cladocyclus'' i ''Calamopleurus''. Duża część koprolitów miała białą barwę, co może wskazywać na wysoką zawartość wapnia, związaną ze spożywaniem kości. Naukowcy wyróżnili sześć typów skamieniałych odchodów: cylindryczne, owalne, stożkowate, spiralne, amorficzne oraz nieokreślone, przy czym najczęstsze są formy cylindryczne i owalne. Spiralne koprolity wiążą się z rybami chrzęstnoszkieletowymi lub prymitywnymi promieniopłetwymi, posiadających spiralną zastawkę w jelicie. Mimo niewielkiej liczby koprolitów zawierających resztki posiłku (7 na 66), ich analiza potwierdza dominację rybożerności w ekosystemie formacji Romualdo (Dino i in. 2026).
 ==Bibliografia==