Apatoraptor

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
do weryfikacji

Autor:
Kamil Kamiński


Apatoraptor (apatoraptor)
Długość: ok. 2 m
Masa: ?
Miejsce występowania: Kanada - Alberta

(formacja Horseshoe Canyon)

Czas występowania ok. 73-32 Ma

późna kreda (późny kampan)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Theropoda

Tetanurae

Coelurosauria

Oviraptorosauria

Caenagnathidae

Apatoraptor NT small.jpg

Rekonstrukcja apatoraptora. Autor: Nobu Tamura [2].

Wstęp

Apatoraptor to rodzaj cenagnatyda z późnej kredy Ameryki Północnej. Znany jest z jednego niekompletnego szkieletu. Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu był on ogniwem pośrednim między amerykańskim Leptorhynchos a azjatyckim Elmisaurus.

Etymologia

Nazwa Apatoraptor pochodzi od greckiej bogini zdrady Apate oraz łacińskiego słowa raptor czyli „rabuś”, „złodziej”. Epitet gatunkowy pennatus oznacza „pierzasty”, „opierzony” i nawiązuje do śladów piór znalezionych na kości łokciowej tego dinozaura.

Materiał kopalny

Holotyp (TMP 1993.051.0001) to niekompletny szkielet obejmujący prawą kość podniebienia, prawie kompletną lewą i fragmentaryczną prawą kość szczękową, lewe i fragmentaryczne prawe ceratobranchial, kręg obrotowy i pozostałe kręgi szyjne oraz grzbietowe, fragmentaryczną lewą i kompletną prawą obręcz barkową, prawą płytę mostkową, prawą kończynę przednią, gastralia, fragment prawej kości biodrowej, niekompletną prawą kość udową, niekompletną prawą kość piszczelową i niekompletną prawą kość strzałkową.

Odkrycie i opis

Szczątki apatoraptora odkryto w kanadyjskiej prowincji Alberta w 1993 r. Początkowo uznano, że pochodziły one od stosunkowo powszechnych ornitomimidów, i aż do 2002 r. nie rozpoczęto preparacji okazu. Dopiero w 2013 r. zorientowano się, ze chodzi o owiraptorozaura. Uznano, że reprezentuje on rodzaj Epichirostenotes. W 2016 r. dwaj paleontolodzy, Gregory Funston i Phillip Currie dokonali oficjalnego opisu, identyfikując go jako nowy rodzaj dinozaura. Do pomyłek tych nawiązuje nazwa rodzajowa tego teropoda.

Wygląd

Szczątki apatoraptora. Autor zdjęcia: Roland Tanglao [1].

Ogólnym wyglądem apatoraptor przypominał swoich krewniaków, takich jak Anzu i Caenagnathus. Podobnie jak oni, był dwunożnym, ptakopodobnym teropodem ze stosunkowo małą głową z bezzębnym dziobem. Szyja była długa i składała się z co najmniej jedenastu silnie spneumatyzowanych kręgów ze zrośniętymi żebrami szyjnymi. Od innych owiraptorozaurów odróżnia go m.in. kształt haczykowatych wyrostków na żebrach. Kończyny przednie były dobrze umięśnione, a na kości łokciowej znaleziono struktury przypominające dołki, na których są osadzone lotki współczesnych ptaków. Wg autorów opisu, pióra służyły zapewne na pokaz. Wyjątkową cechę apatoraptora jest krótka pierwsza kość śródręcza oraz wydłużony bliższy paliczek pierwszego palca dłoni (paliczek I-1).

Paleoekologia

Apatoraptor żył na bagnistych terenach współczesnej Alberty razem z wieloma innymi dinozaurami, takimi jak ornitomimidy, hadrozaury, ceratopsy, ankylozaury i liczne drapieżniki. Przed nimi zapewne najczęściej ratował się ucieczką. Apatoraptor mógł odżywiać się skorupiakami, płazami i innymi drobnymi zwierzętami, a także roślinami. (zob. też opis Anzu#Preferencje środowiskowe i żywieniowe oraz Oviraptorosauria#dieta).

Spis gatunków

Apatoraptor Funston i Currie, 2016
A. pennatus Funston i Currie, 2016

Bibliografia

Chung, E. (2016 online). Newly identified Alberta dinosaur had arm muscles fit to lift feathers". CBS News: Technology & Science. [3].

Funston, G., F., Currie, P., J. (2016). "A new caenagnathid (Dinosauria: Oviraptorosauria) from the Horseshoe Canyon Formation of Alberta, Canada, and a reevaluation of the relationships of Caenagnathidae". Journal of Vertebrate Paleontology. Online edition: e1160910. doi:10.1080/02724634.2016.1160910.

Mike (2016 online). Apatoraptor pennatus – Helps to Tie Together the Caenagnathidae. Everything Dinosaur Blog. [4].