Lepidus

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Mateusz Tałanda
Korekta: Michał Siedlecki


Lepidus (lepidus)
Długość 3,15 m
Wysokość 90 cm (w biodrach)
Masa 44 kg
Miejsce USA - Teksas

( formacja Colorado City - grupa Dockum)

Czas
252 201 145
66

ok. 227 - 224 Ma późny trias (wczesny noryk)

Systematyka Dinosauria

Theropoda

Neotheropoda

Coelophysoidea

?Coelophysidae

Celofyzy.jpg
Rekonstrukcja celofyzów. Być może lepidus wyglądał podobnie. Autorka: Edyta Felcyn
Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Lepidus był średniej wielkości teropodem z grupy celofyzoidów. Jest jednym z najstarszych (o ile nie najstarszym) dinozaurów znanych z terenów Stanów Zjednoczonych. Żył w pierwszej połowie epoki późnego triasu.

Etymologia

Jego nazwa rodzajowa oznacza "fascynujący", a epitet gatunkowy "fragment" albo "strzęp" w nawiązaniu do stanu zachowania typowego dla wczesnych dinozaurów w Ameryce Północnej.

Materiał kopalny

Holotypowa kostka Lepidus praecisio. Autor: Sterling J. Nesbitt i Martín D. Ezcurra [1].
Przypisana do Lepidus praecisio kość szczękowa. Autor: Sterling J. Nesbitt i Martín D. Ezcurra [2].

Okazem typowym ( TMM 41936-1.3) jest tylna część piszczeli i kości strzałkowej, które są połączone z kością skokowo-piętową. Do lepidusa należała prawdopodobnie także niekompletna kość udowa (TMM 41936-1) i szczękowa (TMM 41936-1.1) z tego samego stanowiska. Zachowana część kości szczękowej ma pięć kompletnych zębodołów i kawałek szóstego. W niektórych są korzenie złamanych zębów, a w tym niekompletnym jest młody ząb przed wyrżnięciem. Kość szczękowa należała do osobnika dorosłego (Molina-Pérez i Larramendi, 2019).

Paleobiologia

Kroczący powoli lepidus z hipotetycznym opierzeniem i ozdobą na głowie. Autor: LeviBernardo13 [3].

Lepidus był niewielkim drapieżnikiem. Polował na małe ofiary, wykorzystując swoją szybkość. Znaleziony osobnik nie ma śladów zatrzymania wzrostu w tkance kostnej. Musiał być więc bardzo młody w chwili śmierci. Być może nie miał nawet roku. Osobnik dorosły znany z kości szczękowej (o ile nie jest to ten sam osobnik co holotyp) został znaleziony razem z holotypem, co może wskazywać, że dinozaur potrafił żyć w grupach, ale nie wydaje się być to wystarczający dowód do orzekania u tego dinozaura zachowania stadnego.

W jego otoczeniu znaleziono skamieniałości fitozaurów, drepanozaurów oraz dinozauropodobnych szuwozaurów .Oprócz tego na terenie formacji Colorado City znaleziono również temnospondyle, takie jak wielka Anaschisma, dziwnego archozauriforma o czaszce przypominającej budową czaszki pachycefalozaurów Triopticus, liczne pseudozuchy (w tym kilka rodzajów aetozaurów) lagerpetida Dromomeron gregorii oraz nieokreślonego silezauryda.

Pozycja systematyczna

Analiza filogenetyczna Nesbitta i Ezcurry umieściła lepidusa jako takson siostrzany celofyza (uwzględniając tylko holotyp lepidusa), lub jako członka neoteropodów znajdującego się w politomii z zupajzaurem, lilienszternem oraz kladem obejmującym celofyzoidy oraz bardziej zaawansowane neoteropody (uwzględniając cały materiał kopalny przypisany do tego gatunku).

Spis gatunków

Lepidus Nesbitt i Ezcurra, 2015
L. praecisio Nesbitt i Ezcurra, 2015

Literatura

Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauromorphs". Princeton University Press.

Nesbitt, S.J., Ezcurra, M.D. 2015. The early fossil record of dinosaurs in North America: A new neotheropod from the base of the Upper Triassic Dockum Group of Texas. Acta Palaeontologica Polonica, t. 60, nr 3, str. 513–526. [4]