Samsonów

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Szymon Jagusztyn


Formacja Samsonów
Wiek
252 201 145
66

ok. 248-247.2 Ma
(wczesny trias - późny olenek)

Miejsce Polska - Góry Świętokrzyskie
Leży pod formacja Wióry
Leży nad formacja Baranów
Miąższość ?
Klimat gorący i suchy
Litologia czerwony piaskowiec, iłowiec
Pałęgi.png
Odkrywka w Pałęgach (formacja Samsonów). Autor: Maria Kuleta [1]
Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…
}

Wstęp

Formacja Samsonów to wczesnotriasowa formacja, w której osadach odkryto tropy dinozauromorfów.

Litologia

Skały budujące warstwy tej formacji to przede wszystkim czerwone piaskowce i mułowce. Litostratygraficznie zaliczane są do utworów pstrego piaskowca.

Historia badań

W XX wieku na terenie kopalni w Pałęgach eksploatowano iłowce. Były one obiektem zainteresowania geologów od lat 60, ale dopiero w 2006 roku opisano faunę z tegoż stanowiska. Tropy dinozauromorfów nie doczekały się jeszcze formalnej publikacji.

Paleoekologia

Teren dzisiejszej kopalni w Pałęgach 247.5 Ma temu był teren równi zalewowej, porastanej przez rośliny nagonasienne, skrzypy i drzewiaste widłaki z rodzaju Pleuromeia. Przez drobne kałuże przechodziły zwierzęta, następnie te zbiorniki wysychały, a potem były zasypywane osadem przez podnoszącą się wodę w pobliskiej rzece. W wodzie żyły różnorodne bezkręgowce, które pozostawiły po sobie ślady w tym muszloraczki, małże i cyklidy- wymarłe stawonogi, zajmujące niszę ekologiczną dzisiejszych krabów. W powietrzu latało wiele owadów, w tym wojsiłki i Chauliodites niedzwiedzkii nazwany na cześć Grzegorza Niedźwiedzkiego. Na lądzie biegali ich nielotni krewni- karaluchy. W tym zróżnicowanym ekosystemie żyły również kręgowce. Odnaleziono dotąd nieopisane kości ryb i płazów oraz wiele tropów. Zostały pozostawione przez małe i średnie pseudozuchy, drobne lepidozauromorfy oraz najrzadsze tropy cf. Atreipus sp., które Gerard Gierliński uznaje za tropy silezaurydów (Gierliński, online).

Fauna i flora

Kręgowce
Takson Miejsce Komentarz Grafika

cf. ‘Capitosauroides’ isp.

Pałęgi

enigmatyczny trop, niegdyś uważany za temnospondyla

Rhynchosauroides isp.

Pałegi

trop lepidozauromorfa/archozauromorfa

Synaptichnium isp.

Pałegi

trop pseudozucha

Isochirotherium isp.

Pałegi

trop pseudozucha

cf. Brachychirotherium isp.

Pałegi

trop pseudozucha

Chirotherium cf. barthii

Pałegi

trop pseudozucha

cf. Atreipus isp.

Pałegi

trop dinozauromorfa

Characichnos isp.

Pałęgi

trop pływającego kręgowca

Bezkręgowce i flora
Takson Miejsce Komentarz Grafika

Palaeolimnadia mecsekensis

Pałęgi

muszloraczek

Dictyonatella sp.

Pałegi

muszloraczek

Mecoptera indet.

Pałegi

wojsiłka

Blattodea indet.

Pałegi

karaluch

Cyclida indet.

Pałegi

przedstawiciel cyklidów- wymarłego rzędu skorupiaków

Chauliodites niedzwiedzkii

Pałegi

gatunek latającego owada z rodziny Chaulioditidae

Chauliodites.png

Cladophlebis sp.

Pałegi

paproć

Neuropteridium sp.

Pałegi

paproć

Anomopteris sp.

Pałegi

paproć

Pleuromeia sp.

Pałegi

widłak drzewiasty

Pleuromeia restoration.png

Equisetites sp.

Pałegi

skrzypowe

Schizoneura sp.

Pałegi

skrzypowe

W Pałęgach odkryto również tropy bezkręgowców: Lockeia, Planolites, Koupichnium, Cruziana, Palaeophycus i Rusophycus.

Bibliografia

Maria Kuleta, Grzegorz Niedźwiedzki, Stanisława Zbroja (2006). Vertebrate track site in the uppermost Middle Buntsandstein of the Holy Cross Mountains, Poland Prz. Geol., 54: 1081–1088.

Polskie Towarzystwo Geologiczne, Kraków, 2023, Materiały konferencyjne. ISBN: 978-83-942304-7-0 str.89-92

Aristov, D. & Żyła, Dagmara & Wegierek, Piotr. (2013). Chauliodites niedzwiedzkii sp. n. (Grylloblattida: Chaulioditidae) from Triassic sediments of Poland. Zootaxa. 3721. 281–285. [2]

Dagmara Żyła, Piotr Wegierek, Krzysztof Owocki, Grzegorz Niedźwiedzki (2013).Insects and crustaceans from the latest Early–early Middle Triassic of Poland, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, Vol. 371, [3]