Bagaraatan

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Sebastian Oziemski
Korekta: Dawid Mazurek, Tomasz Sokołowski, Maciej Ziegler, Michał Siedlecki


Bagaraatan (bagaratan)
Długość > 3,2 m (osobnik młodociany) [1]
Wysokość > 80 cm (w biodrach; osobnik młodociany) [1]
Masa > 80 kg (osobnik młodociany) [1]
Miejsce Mongolia - Ajmak południowogobijski

(dolne pokłady formacji Nemegt - północny Sajr)

Czas
252 201 145
66

?ok. 70 Ma[2] późna kreda (wczesny mastrycht)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Theropoda

Tetanurae

Coelurosauria

Tyrannosauroidea

?Tyrannosauridae

Bagaraatan.jpg
Rekonstrukcja szkieletu bagaratana. Autor: Karol Sabath. Zmodyfikowano z Osmólska, 1996. Nie wszystkie szczątki pokazane na rekonstrukcji naprawdę należą do tego taksonu.
Homo sapiens.png Tyrannosauridae.png

3 m

Porównanie wielkości Bagaraatan i człowieka.
Sylwetki: Phylopic.org

Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…


Wstęp

Bagaraatan to nazwa rodzajowa teropoda, którego skamieniałości odkryto w Mongolii w osadach formacji Nemegt. Jego pozycja systematyczna przez długi czas pozostawała zagadką, lecz ostanie badanie wskazuje, że rodzaj ten okazał się chimerą.

Etymologia

Nazwa rodzajowa oznacza z mongolskiego "małego drapieżnika". Epitet gatunkowy upamiętnia słynnego amerykańskiego paleontologa Johna Ostroma.

Materiał kopalny

Holotyp (ZPAL MgD-I/108) to niekompletna prawa żuchwa (zachowane kości: zębowa, kątowa, nadkątowa, przedstawowa i stawowa), obie niekompletne k. biodrowe, prawie kompletna lewa i częściowa prawa k. łonowa, przedni koniec lewej k. kulszowej, lewy paliczek stopy IV-1, 2 kręgi szyjne 25 kręgów ogonowych i 2 łuki hemalne.

Pod tym numerem katalogowym opisane zostały również szczątki nieokreślonego cenagantida (możliwe, że znanefo z tej samej formacji elmizaura - lewy paliczek dłoni II-1, pazur dłoni I-2, przedni i tylny koniec lewej k. udowej, tibiotarsus oraz żebro (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).

Historia, systematyka i ważność taksonu

Bagaratan został opisany przez polską paleontolożkę Halszkę Osmólską w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego tetanura o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do alwarezzaurydów, a następnie do tyranozauroidów. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, Brusatte i Szczygielski dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również, że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym tyranozaurydem o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem tarbozaura lub aliorama), jednak pozostali przy używaniu nazwy Bagaraatan ostromi, gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu nadkątowego (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).

Spis gatunków

Bagaraatan Osmólska, 1996
Bagaraatan ostromi Osmólska, 1996

Wybrana bibliografia

Osmólska, H. (1996). "An unusual theropod dinosaur from the Late Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia". Acta Palaeontologica Polonica, 41(1), 1-38

Słowiak, J.; Brusatte, S. L.; Szczygielski, T. (2024). "Reassessment of the enigmatic Late Cretaceous theropod dinosaur, Bagaraatan ostromi". Zoological Journal of the Linnean Society. [1]

  1. 1,0 1,1 1,2 Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. To oszacowanie wymiarów powstało przed redeskrypcją tego taksonu przez Słowiak, Brusatte i Szczygielskiego (2024).
  2. datowanie U-Pb i spektrometryczne zębów tarbozaurów ze środkowej części formacji Nemegt wykazały, że ich wiek sięga ok. 66, 7, ale nie wiadomo dokładnie na jaką rozpiętość czasową mastrychtu rozciągają się pozostałe skały tej formacji. Podana wartość jest stosunkowo bezpieczna. Tanabe M., Aoki K., Chiba K., Saneyoshi M., Kodaira S., Nishido H., Mainbayar B., Tsogtbaatar K., Ishigaki S. 2023. Apatite U–Pb dating of dinosaur teeth from the Upper Cretaceous Nemegt Formation in the Gobi Desert, Mongolia: Contribution to depositional age constraints. Island Arc 32: e12488.