Dystrophaeus: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
m (-rys.)
(Foster i in., 2026)
 
(Nie pokazano 6 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
{{DISPLAYTITLE:''Dystrophaeus''}}
 
{{DISPLAYTITLE:''Dystrophaeus''}}
−
<small>
+
{{Opis
−
{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+
|Autor                 =  [[Sebastian Oziemski]], [[Maciej Ziegler]]
−
| Autor:
+
|Korekta                = [[Tomasz Sokołowski]], [[Marcin Szermański]], [[Krzysztof Stuchlik]], [[Tomasz Singer]], [[Paweł Konarzewski]]
−
| Korekta:
+
|nazwa                  = ''Dystrophaeus'' (distrofeuz)
−
|-
+
|długość                = ? 18,7 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
−
| [[Sebastian Oziemski]]
+
|masa                  = ? 10,5 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
[[Maciej Ziegler]]
+
|wysokość              = ? 4,1 m (w ramionach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
| [[Tomasz Sokołowski]]
+
|dieta                  = roślinożerny
−
 
+
|miejsce                = [[USA]] - Utah
−
[[Marcin Szermański]]
 
−
 
 
−
[[Krzysztof Stuchlik]]
 
−
 
 
−
[[Tomasz Singer]]
 
−
|}
 
−
</small>
 
−
 
 
−
----
 
−
 
 
−
{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
 
−
! colspan=2 | ''Dystrophaeus'' (distrofeuz)
 
−
|-
 
−
! '''Długość''':
 
−
| 13 m
 
−
 
 
−
|-
 
−
! '''Masa''':
 
−
| 7 t  
 
−
 
 
−
|-
 
−
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
 
−
| [[USA]] - Utah
 
−
 
 
−
<small>(prawdopodobnie formacja [[Summerville]])</small>
 
−
|-
 
−
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
 
−
| 165-155 Ma
 
  
−
<small>przełom środkowej i późnej jury ([[kelowej]] – [[oksford]])</small>
+
<small>([[formacja]] [[Morrison]] - ogniwo Tidwell)</small>
−
|-
+
|czas                  = {{Występowanie|156|155}}
−
! '''Systematyka'''
+
ok. 156-155 [[Ma]]<br>
−
| [[Dinosauria]]
+
<small>[[późna jura]] ([[oksford]])</small>
 +
|systematyka            =  [[Dinosauria]]
  
 
[[Saurischia]]
 
[[Saurischia]]
Linia 55: Linia 28:
 
? [[Diplodocoidea]]
 
? [[Diplodocoidea]]
  
−
?? [[Diplodocidae]]
+
?? [[Diplodocidae]] / ?? [[Dicraeosauridae]]
−
 
+
|grafika                = Dystrophaeus viaemalae Cope, 1877.jpg
−
??? [[Diplodocinae]]
+
|podpis                = Kości śródręcza [[holotyp]]u. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dystrophaeus_viaemalae_Cope,_1877.jpg]
−
|-
+
|PorównanieGrupa        =
−
! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+
|PorównanieDługość      =  
−
|-
+
|mapa                  =
−
| colspan=2 |
 
 
<display_points type="terrain" zoom=4>
 
<display_points type="terrain" zoom=4>
−
Utah, USA|prawdopodobnie formacja [[Summerville]], Utah, [[USA]]|<small>'''USNM 2364''' ([[holotyp]]?).
+
San Juan County, Utah, USA~ formacja [[Morrison]], hrabstwo San Juan, Utah, [[USA]]|<small>'''USNM 2364''' ([[holotyp]]).
 
</display_points>
 
</display_points>
−
|}
+
}}
−
 
 
 
==Wstęp==
 
==Wstęp==
−
''Dystrophaeus'' to [[rodzaj]] zauropoda żyją…cy w środkowej i/lub późnej jurze. Jest jednym z pierwszych opisanych zauropodów z kontynentu północnoamerykańskiego. Szczą…tki odkryto w latach 50-tych XIX wieku, a naukowego opisu dokonał [[Edward Cope]] w [[1877]] roku. [[Gatunek typowy]] to ''Dystrophaeus viamalae''.
+
''Dystrophaeus'' to [[rodzaj]] zauropoda żyjący w [[późna jura|późnej jurze]] na terenie Stanów Zjednoczonych. Jest jednym z pierwszych opisanych zauropodów z kontynentu północnoamerykańskiego. Szczątki odkryto w latach 50-tych XIX wieku, a naukowego opisu dokonał [[Edward Cope]] w [[1877]] roku. [[Gatunek typowy]] to ''Dystrophaeus viamalae''.  
−
 
 
−
[[Gregory Paul]] szacuje go na 13 metrów długości i 7 ton.
 
  
 
==Materiał kopalny==
 
==Materiał kopalny==
−
Odkryto niekompletną… kończynę przednią… oznaczoną… USNM 2364 - niekompletną… łopatkę, kość łokciową…, część kości promieniowej i kości śródręcza (III - V).
+
Odkryto niekompletną kończynę przednią oznaczoną USNM 2364. [[Holotyp]] ten zawiera niekompletną łopatkę, kość łokciową, część kości promieniowej i kości śródręcza (I-III) oraz niezidentyfikowane elementy. Forest i współpracownicy (2026) do [[holotyp]]u przypisują również okaz UMNH 24959 składający się z 2 zębów, 4 kręgów grzbietowych i 2 ogonowych, żeber grzbietowych, kości środręcza, fragmentów kości biodrowej, kości strzałkowej, kości skokowej, kości śródstopia, paliczków oraz innych kości. Obydwa okazy prawdopodobnie należały do jednego osobnika.
−
 
 
−
==Etymologia==
 
−
''Dystrophaeus'' znaczy "prymitywny staw" (z gr. ''dys'' - "zły, trudny, prymitywny" i gr. ''stropheus'' "staw, zawias, kręg"). Nazwa odnosi się do grubszej, prostszej budowy stawu w porównaniu do ssaków.
 
  
 
==Lokalizacja==
 
==Lokalizacja==
−
Skamieniałości ''Dystrophaeus'' pochodzą… z [[kelowej]]u - [[oksford]]u. Długo uważano, że zostały one odnalezione w dolnym ogniwie formacji [[Morrison]], jednak wydaje się, że pochodzą… one ze starszej formacji - [[Summerville]].  
+
Długo uważano, że skamieniałości ''Dystrophaeus'' zostały odnalezione w starszej formacji [[Summerville]]. Jednak bardziej prawdopodobne wydaje się, że pochodzą one z ogniwa Tidwell należące do [[formacja|formacji]] [[Morrison]]. Szczątki spoczywały w kamieniołomie Newberry-Barnes leżące w środkowej części ogniwa Tidwell (Forest i in., 2026).
  
 
==Pozycja systematyczna i ważność==
 
==Pozycja systematyczna i ważność==
 
Pierwotnie uważano go za przedstawiciela rodziny [[Cetiosauridae]], która raczej nie jest [[klad]]em, lecz [[grad]]em [[bazalny]]ch euzauropodów. Według autorów "The Dinosauria" (1 ed.) z powodu wielu podobieństw do [[rodzaj]]ów ''[[Barosaurus]]'' i ''[[Diplodocus]]'', bardziej prawdopodobne jest to, iż mamy do czynienia z diplodokidem ([[Diplodocidae]]). Być może ''Dystrophaeus'' był przodkiem późniejszych zauropodów z formacji [[Morrison]].
 
Pierwotnie uważano go za przedstawiciela rodziny [[Cetiosauridae]], która raczej nie jest [[klad]]em, lecz [[grad]]em [[bazalny]]ch euzauropodów. Według autorów "The Dinosauria" (1 ed.) z powodu wielu podobieństw do [[rodzaj]]ów ''[[Barosaurus]]'' i ''[[Diplodocus]]'', bardziej prawdopodobne jest to, iż mamy do czynienia z diplodokidem ([[Diplodocidae]]). Być może ''Dystrophaeus'' był przodkiem późniejszych zauropodów z formacji [[Morrison]].
  
−
Uważa się go często za [[rodzaj]] wątpliwy, a więc ''[[nomen dubium]]''. [[Paul Upchurch]] i in. ([[2004]]) w "The Dinosauria" (2 ed.) przychylają się do tego stanowiska, lecz z uwagi na wcześniejszy okres występowania przypuszczają, że chodzi o ważny [[takson]], wymagający zbadania; ograniczają jego systematykę do [[Sauropoda]] ''[[incertae sedis]]'' (nieznana dokładna pozycja systematyczna). Najnowsze badania grupy [[Diplodocoidea]] ([[John Whitlock|Whitlock]], [[2011]]) również pomija ''Dystrophaeus'' jako członka tej grupy zauropodów.
+
Uważa się go często za [[rodzaj]] wątpliwy, a więc ''[[nomen dubium]]''. [[Paul Upchurch]] i in. ([[2004]]) w "The Dinosauria" (2 ed.) przychylają się do tego stanowiska, lecz z uwagi na wcześniejszy okres występowania przypuszczają, że chodzi o ważny [[takson]], wymagający zbadania; ograniczają jego systematykę do [[Sauropoda]] ''[[incertae sedis]]'' (nieznana dokładna pozycja systematyczna). Badania grupy [[Diplodocoidea]] ([[John Whitlock|Whitlock]], [[2011]]) również pomija ''Dystrophaeus'' jako członka tej grupy zauropodów, z kolei wg Tschoppa i in. ([[2015]]) jest on być może członkiem [[Dicraeosauridae]], jednocześnie umieszczając go ostrożnie w obrębie [[Sauropoda]] ''[[incertae sedis]]''. Forest i in. (2026) wstępnie zauważyli, budowa zębów ''Dystrophaeus'' różniły się od [[Diplodocoidea|diplodokoidów]], a bardziej przypominają [[Macronaria|makronarów]].
 +
 
 +
==Etymologia==
 +
''Dystrophaeus'' znaczy "prymitywny staw" (z gr. ''dys'' - "zły, trudny, prymitywny" i gr. ''stropheus'' "staw, zawias, kręg"). Nazwa odnosi się do grubszej, prostszej budowy stawu w porównaniu do ssaków.
  
 
==Spis gatunków==
 
==Spis gatunków==
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
−
! ''Dystrophaeus''
+
|{{V| ''Dystrophaeus''}}
 
| {{Kpt|[[Edward Cope|Cope]]}}, [[1877]]
 
| {{Kpt|[[Edward Cope|Cope]]}}, [[1877]]
−
| ?''[[nomen dubium]]''
+
| ??''[[nomen dubium]]''
 
|-
 
|-
−
! ''D. viamalae''
+
|{{V|''D. viamalae''}}
−
| {{Kpt|Cope}}, 1877
+
| {{Kpt|[[Cope]]}}, [[1877]]
−
| ?''nomen dubium''
+
| ??''[[nomen dubium]]''
 
|}
 
|}
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
 
<small>
 
<small>
−
Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford
+
Foster, J. R., Trujillo, K. C., Irmis, R. B., Wedel, M. J., Chamberlain, K. R., Gillette, D. D., & McMullen, S. K. (2026). "History, age, and stratigraphy of the type locality of ''Dystrophaeus viaemalae'' (Sauropoda) in the lower Morrison Formation of southeastern Utah". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. 102: 201-213. [https://www.researchgate.net/publication/399997614_HISTORY_AGE_AND_STRATIGRAPHY_OF_THE_TYPE_LOCALITY_OF_DYSTROPHAEUS_VIAEMALAE_SAUROPODA_IN_THE_LOWER_MORRISON_FORMATION_OF_SOUTHEASTERN_UTAH]
 +
 
 +
Tschopp, E., Mateus, O., & Benson, R. B .J. (2015). "A specimen-level phylogenetic analysis and taxonomic revision of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda)" PeerJ, 3, e857. [[DOI:10.7717/peerj.857]]
  
 
Upchurch P., Barrett P.M., Dodson P. (2004) Sauropoda. [w:] David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press
 
Upchurch P., Barrett P.M., Dodson P. (2004) Sauropoda. [w:] David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press
  
−
Weishampel, D.B., Dodson, P. i Osmólska, H. (1990) "The Dinosauria" University of California Press
+
Weishampel, D. B., Dodson, P., & Osmólska, H. (1990) "The Dinosauria" University of California Press
  
−
Whitlock, J.A. (2011) "A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda)" Zoological Journal of the Linnean Society, 161 (4), 872-915  
+
Whitlock, J. A. (2011). "A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda)". Zoological Journal of the Linnean Society, 161 (4), 872-915 [[doi:10.1111/j.1096-3642.2010.00665.x]]
  
 
http://www.users.qwest.net/~jstweet1/eusauropoda.htm
 
http://www.users.qwest.net/~jstweet1/eusauropoda.htm
Linia 114: Linia 85:
  
 
http://www.dinosauria.com/dml/names/dinod.htm
 
http://www.dinosauria.com/dml/names/dinod.htm
−
</small>
+
<references/></small>
 +
 
  
−
[[Kategoria:Dinosauria]]
 
−
[[Kategoria:Saurischia]]
 
−
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
 
−
[[Kategoria:Sauropoda]]
 
−
[[Kategoria:Diplodocoidea]]
 
−
[[Kategoria:Diplodocidae]]
 
−
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
 
−
[[Kategoria:USA]]
 
−
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
−
[[Kategoria:Jura]]
 
−
[[Kategoria:Kelowej]]
 
−
[[Kategoria:Oksford]]
 
 
[[Kategoria:Nomen dubium]]
 
[[Kategoria:Nomen dubium]]

Aktualna wersja na dzień 20:07, 29 sty 2026

Autor: Sebastian Oziemski, Maciej Ziegler
Korekta: Tomasz Sokołowski, Marcin Szermański, Krzysztof Stuchlik, Tomasz Singer, Paweł Konarzewski

Dystrophaeus (distrofeuz)
Długość ? 18,7 m [1]
Wysokość ? 4,1 m (w ramionach) [1]
Masa ? 10,5 t [1]
Dieta roślinożerny
Miejsce USA - Utah

(formacja Morrison - ogniwo Tidwell)

Czas
252 201,4 143,1
66

ok. 156-155 Ma
późna jura (oksford)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Sauropodomorpha

Sauropoda

? Eusauropoda

? Neosauropoda

? Diplodocoidea

?? Diplodocidae / ?? Dicraeosauridae

Dystrophaeus viaemalae Cope, 1877.jpg
Kości śródręcza holotypu. Źródło: [1]
Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Dystrophaeus to rodzaj zauropoda żyjący w późnej jurze na terenie Stanów Zjednoczonych. Jest jednym z pierwszych opisanych zauropodów z kontynentu północnoamerykańskiego. Szczątki odkryto w latach 50-tych XIX wieku, a naukowego opisu dokonał Edward Cope w 1877 roku. Gatunek typowy to Dystrophaeus viamalae.

Materiał kopalny

Odkryto niekompletną kończynę przednią oznaczoną USNM 2364. Holotyp ten zawiera niekompletną łopatkę, kość łokciową, część kości promieniowej i kości śródręcza (I-III) oraz niezidentyfikowane elementy. Forest i współpracownicy (2026) do holotypu przypisują również okaz UMNH 24959 składający się z 2 zębów, 4 kręgów grzbietowych i 2 ogonowych, żeber grzbietowych, kości środręcza, fragmentów kości biodrowej, kości strzałkowej, kości skokowej, kości śródstopia, paliczków oraz innych kości. Obydwa okazy prawdopodobnie należały do jednego osobnika.

Lokalizacja

Długo uważano, że skamieniałości Dystrophaeus zostały odnalezione w starszej formacji Summerville. Jednak bardziej prawdopodobne wydaje się, że pochodzą one z ogniwa Tidwell należące do formacji Morrison. Szczątki spoczywały w kamieniołomie Newberry-Barnes leżące w środkowej części ogniwa Tidwell (Forest i in., 2026).

Pozycja systematyczna i ważność

Pierwotnie uważano go za przedstawiciela rodziny Cetiosauridae, która raczej nie jest kladem, lecz gradem bazalnych euzauropodów. Według autorów "The Dinosauria" (1 ed.) z powodu wielu podobieństw do rodzajów Barosaurus i Diplodocus, bardziej prawdopodobne jest to, iż mamy do czynienia z diplodokidem (Diplodocidae). Być może Dystrophaeus był przodkiem późniejszych zauropodów z formacji Morrison.

Uważa się go często za rodzaj wątpliwy, a więc nomen dubium. Paul Upchurch i in. (2004) w "The Dinosauria" (2 ed.) przychylają się do tego stanowiska, lecz z uwagi na wcześniejszy okres występowania przypuszczają, że chodzi o ważny takson, wymagający zbadania; ograniczają jego systematykę do Sauropoda incertae sedis (nieznana dokładna pozycja systematyczna). Badania grupy Diplodocoidea (Whitlock, 2011) również pomija Dystrophaeus jako członka tej grupy zauropodów, z kolei wg Tschoppa i in. (2015) jest on być może członkiem Dicraeosauridae, jednocześnie umieszczając go ostrożnie w obrębie Sauropoda incertae sedis. Forest i in. (2026) wstępnie zauważyli, budowa zębów Dystrophaeus różniły się od diplodokoidów, a bardziej przypominają makronarów.

Etymologia

Dystrophaeus znaczy "prymitywny staw" (z gr. dys - "zły, trudny, prymitywny" i gr. stropheus "staw, zawias, kręg"). Nazwa odnosi się do grubszej, prostszej budowy stawu w porównaniu do ssaków.

Spis gatunków

Dystrophaeus Cope, 1877 ??nomen dubium
D. viamalae Cope, 1877 ??nomen dubium

Bibliografia

Foster, J. R., Trujillo, K. C., Irmis, R. B., Wedel, M. J., Chamberlain, K. R., Gillette, D. D., & McMullen, S. K. (2026). "History, age, and stratigraphy of the type locality of Dystrophaeus viaemalae (Sauropoda) in the lower Morrison Formation of southeastern Utah". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. 102: 201-213. [2]

Tschopp, E., Mateus, O., & Benson, R. B .J. (2015). "A specimen-level phylogenetic analysis and taxonomic revision of Diplodocidae (Dinosauria, Sauropoda)" PeerJ, 3, e857. DOI:10.7717/peerj.857

Upchurch P., Barrett P.M., Dodson P. (2004) Sauropoda. [w:] David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press

Weishampel, D. B., Dodson, P., & Osmólska, H. (1990) "The Dinosauria" University of California Press

Whitlock, J. A. (2011). "A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda)". Zoological Journal of the Linnean Society, 161 (4), 872-915 doi:10.1111/j.1096-3642.2010.00665.x

http://www.users.qwest.net/~jstweet1/eusauropoda.htm

http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=6369&Itemid=67

http://www.wvup.edu/ecrisp/fieldstudiesinutah.html

http://www.dinosauria.com/dml/names/dinod.htm

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press.
Źródło: „https://www.encyklopedia.dinozaury.com/index.php?title=Dystrophaeus&oldid=37483”