Gorgonavis: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę " Opis w trakcie rozbudowy {{DISPLAYTITLE:''Gorgonavis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Gorgonavis'' (gorgonawis) |długość = |wysokoś...") |
|||
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | |||
{{DISPLAYTITLE:''Gorgonavis''}} | {{DISPLAYTITLE:''Gorgonavis''}} | ||
{{Opis | {{Opis | ||
| Linia 11: | Linia 10: | ||
|miejsce = [[Hiszpania]] - Cuenca | |miejsce = [[Hiszpania]] - Cuenca | ||
<small>([[formacja]] [[Calizas de La Huérguina]])</small> | <small>([[formacja]] [[Calizas de La Huérguina]])</small> | ||
| − | |czas = {{Występowanie| | + | |czas = {{Występowanie|125.77|121.4}} |
| − | ok. | + | ok. 125.77-121.4 [[Ma]] <br> |
| − | <small> [[wczesna kreda]] | + | <small> [[wczesna kreda]] ([[barrem]])</small> |
|systematyka = | |systematyka = | ||
[[Dinosauria]] | [[Dinosauria]] | ||
| Linia 39: | Linia 38: | ||
==Wstęp== | ==Wstęp== | ||
''Gorgonavis'' to rodzaj [[Avialae|awiala]] z grupy [[Enantiornithes|enantiornitów]] żyjącego mniej więcej w połowie epoki wczesnej kredy na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Jest najstarszym znanym przedstawicielem tej grupy o wydłużonym dziobie. | ''Gorgonavis'' to rodzaj [[Avialae|awiala]] z grupy [[Enantiornithes|enantiornitów]] żyjącego mniej więcej w połowie epoki wczesnej kredy na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Jest najstarszym znanym przedstawicielem tej grupy o wydłużonym dziobie. | ||
| + | |||
| + | ==Materiał kopalny== | ||
| + | [[Holotyp]] (MUPA-LH-13240) to częściowo artykułowana, fragmentaryczna czaszka składająca się z pyska, żuchwy i fragmentów mózgoczaszki. W chwili śmierci osobnik ten był prawdopodobnie bliski osiągnięcia dojrzałości szkieletowej lub już był dorosły. | ||
| + | |||
| + | ==Budowa i systematyka== | ||
| + | Gorgonawis najprawdopodobniej ogólnym pokrojem ciała nie różnił się zbytnio od innych enantiornitów, takich jak [[Concornis|konkornis]], czy [[Iberomesornis|iberomezornis]]. Jego cechami wyróżniającymi były budowa wyrostka na kości jarzmowej oraz długi dziób, przypominający rozmiarami dzioby enantiornitów z rodziny [[Longipterygidae]], takich jak [[Longipteryx|longipteryks]]. Analizy filogenetyczne przeprowadzone przez autorów opisu omawianego awiala umieszczały go często w obrębie wspomnianej rodziny, co czyniłoby go pierwszym jej przedstawicielem znanym poza terenem obecnych Chin. | ||
| + | ==Etymologia== | ||
| + | Nazwa rodzajowa oznacza "ptak Gorgony", co odnosi się do znalezienia tylko izolowanej czaszki omawianego ptaka, tak jak po najsłynniejszej z Gorgon, Meduzie została tylko głowa, po tym jak została ścięta przez Perseusza (nie Tezeusza, jak piszą Nebreda i współpracowicy [2026]). Epitet gatunkowy upamiętnia Alkione, jednej z siedmiu Plejad, która została przemieniona w zimorodka, ptaka o dość długim dziobie, podobnym do dziobu gorgonawisa. | ||
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
| Linia 58: | Linia 65: | ||
[[Kategoria:Ornithothoraces]] | [[Kategoria:Ornithothoraces]] | ||
[[Kategoria:Enantiornithes]] | [[Kategoria:Enantiornithes]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Longipterygidae]] |
[[Kategoria:Hiszpania (ptaki)]] | [[Kategoria:Hiszpania (ptaki)]] | ||
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]] | [[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]] | ||
[[Kategoria:Kreda (ptaki)]] | [[Kategoria:Kreda (ptaki)]] | ||
[[Kategoria:Barrem (ptaki)]] | [[Kategoria:Barrem (ptaki)]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:08, 28 lut 2026
| Autor: | Michał Siedlecki |
| Gorgonavis (gorgonawis) | |
|---|---|
| Dieta | prawdopodobnie ?owadożerny/?rybożerny |
| Miejsce | Hiszpania - Cuenca |
| Czas |
ok. 125.77-121.4 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
.jpg) Okaz typowy Gorgonavis alcyone. Źródło: Nebreda i in., 2026 [doi:10.3897/sjp.145.182813] | |
Wstęp
Gorgonavis to rodzaj awiala z grupy enantiornitów żyjącego mniej więcej w połowie epoki wczesnej kredy na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Jest najstarszym znanym przedstawicielem tej grupy o wydłużonym dziobie.
Materiał kopalny
Holotyp (MUPA-LH-13240) to częściowo artykułowana, fragmentaryczna czaszka składająca się z pyska, żuchwy i fragmentów mózgoczaszki. W chwili śmierci osobnik ten był prawdopodobnie bliski osiągnięcia dojrzałości szkieletowej lub już był dorosły.
Budowa i systematyka
Gorgonawis najprawdopodobniej ogólnym pokrojem ciała nie różnił się zbytnio od innych enantiornitów, takich jak konkornis, czy iberomezornis. Jego cechami wyróżniającymi były budowa wyrostka na kości jarzmowej oraz długi dziób, przypominający rozmiarami dzioby enantiornitów z rodziny Longipterygidae, takich jak longipteryks. Analizy filogenetyczne przeprowadzone przez autorów opisu omawianego awiala umieszczały go często w obrębie wspomnianej rodziny, co czyniłoby go pierwszym jej przedstawicielem znanym poza terenem obecnych Chin.
Etymologia
Nazwa rodzajowa oznacza "ptak Gorgony", co odnosi się do znalezienia tylko izolowanej czaszki omawianego ptaka, tak jak po najsłynniejszej z Gorgon, Meduzie została tylko głowa, po tym jak została ścięta przez Perseusza (nie Tezeusza, jak piszą Nebreda i współpracowicy [2026]). Epitet gatunkowy upamiętnia Alkione, jednej z siedmiu Plejad, która została przemieniona w zimorodka, ptaka o dość długim dziobie, podobnym do dziobu gorgonawisa.
Spis gatunków
| Gorgonavis | Nebreda, Chiappe, Navalón, Terol, Serrano, Buscalioni i Marugán-Lobón, 2026 |
| G. alcyone | Nebreda, Chiappe, Navalón, Terol, Serrano, Buscalioni i Marugán-Lobón, 2026 |
Bibliografia
Nebreda, S. M.; Chiappe, L. M.; Navalón, G.; Terol, J. C.; Serrano, F. J.; Buscalioni, Á. D.; Marugán-Lobón, J. (2026). "An isolated skull from Las Hoyas (Early Cretaceous, Spain) informs the early evolution towards elongated rostra in enantiornithine birds (Aves, Ornithothoraces)". Swiss Journal of Palaeontology. 145: 251–265. doi:10.3897/sjp.145.182813
