Agnosphitys: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
(Nowe hasło)
 
m
 
(Nie pokazano 18 wersji utworzonych przez 5 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
{{DISPLAYTITLE:''Agnosphitys''}}
 
{{DISPLAYTITLE:''Agnosphitys''}}
−
<small>
+
{{Opis
−
{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+
|Autor                    = [[Łukasz Czepiński]], [[Mateusz Tałanda]]
−
| Autorzy:
+
|Korekta                  = [[Sebastian Oziemski]], [[Marcin Szermański]], [[Dawid Mazurek]], [[Szymon Jagusztyn]]
−
| Korekta:
+
|nazwa                    = ''Agnosphitys'' (agnosfit)
−
|-
+
|długość                  = 34 cm<ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.</ref>
−
| [[Łukasz Czepiński]], [[Mateusz Tałanda]]
+
  |wysokość                = 11 cm (w biodrach)<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
| [[Sebastian Oziemski]], [[Marcin Szermański]], [[Dawid Mazurek]]
+
  |masa                    = 50 g<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
|}
+
  |dieta                    = prawdopodobnie wszystkożerny
−
</small>
+
|miejsce                  = [[Wielka Brytania]] - Avon, Anglia
−
----
 
−
{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
 
−
! colspan=2 | ''Agnosphitys'' (agnosfit)
 
−
|-
 
−
! '''Długość''':
 
−
| 1 m?
 
−
|-
 
−
! '''Wysokość''':
 
−
| 0,4 m?
 
−
|-
 
−
! '''Masa''':
 
−
| ok. 10 kg?
 
−
|-
 
−
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
 
−
| [[Wielka Brytania]] - Avon, Anglia
 
−
 
 
 
<small>(kamieniołom Cromhall)</small>
 
<small>(kamieniołom Cromhall)</small>
−
|-
+
|czas                    ={{Występowanie|201.8|201.6}}
−
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
+
201,8-201,6 [[Ma]]
−
| Gdzieś między 200-210 [[Ma]]
 
−
<small>późny [[trias]] ([[noryk]]/[[retyk]])</small>
 
−
|-
 
−
! '''Systematyka'''
 
−
| [[Diapsida]]
 
  
 +
<small>[[późny trias]] (późny [[retyk]])</small>
 +
|systematyka              =
 
[[Archosauria]]
 
[[Archosauria]]
  
Linia 39: Linia 20:
  
 
[[Dinosauriformes]]
 
[[Dinosauriformes]]
−
|-
+
 
−
| colspan=2 |[[Plik:Terrestrisuchus i Agnosphitys.JPG|400px]]
+
?[[Dinosauria]]
−
<small>Porównanie zębów terrestrizucha (po lewej) i agnosfita (po prawej).<br />Źródło: Fraser i in., 2002.</small>
+
 
−
|-
+
?[[Ornithischia]]
−
! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+
 
−
|-
+
?[[Silesauridae]]
−
| colspan=2 |
+
|grafika                  =Terrestrisuchus i Agnosphitys.JPG
−
<display_points type="terrain" zoom=4>
+
|podpis                  =Porównanie zębów terrestrizucha (po lewej) i agnosfita (po prawej). Skala 1 mm.<br />Źródło: Fraser i in., 2002.
−
51.6° N, 2.4° W|kamieniołom Cromhall</small>
+
|PorównanieGrupa        = Silesauridae
 +
|PorównanieDługość      = 0.4
 +
|mapa                    =<display_points type="terrain" zoom=4>
 +
51.6° N, 2.4° W~kamieniołom Cromhall
 
</display_points>
 
</display_points>
−
|}
+
}}
 
== Wstęp ==
 
== Wstęp ==
−
'''''Agnosphitys'' (agnosfit)''' to przedstawiciel [[dinozaur]]ów lub ich bliski krewny o niepewnej pozycji systematycznej.
+
'''''Agnosphitys'' (agnosfit)''' to przedstawiciel [[Dinosauromorpha|dinozauromorfów]], być może należący do [[Silesauridae|silezaurydów]].
  
 
== Materiał kopalny ==
 
== Materiał kopalny ==
 
[[Plik:Agnosphitys.JPG|250px|thumb|right|Rysunek kości biodrowej (holotypu) agnosfita. bf - ''brevis fossa'', ac - panewka stawu biodrowego. Zmodyfikowano z: Langer i in, 2013.]]
 
[[Plik:Agnosphitys.JPG|250px|thumb|right|Rysunek kości biodrowej (holotypu) agnosfita. bf - ''brevis fossa'', ac - panewka stawu biodrowego. Zmodyfikowano z: Langer i in, 2013.]]
  
−
[[Holotyp]] VMNH 1745 to lewa kość biodrowa odnaleziona w 1990 roku. Materiał przypisany (z tej samej warstwy): niekompletna lewa kość szczękowa, lewa i prawa kość skokowa, prawie kompletna prawa kość ramieniowa i izolowany ząb. Wszystkie okazy zostały znalezione w jednej szczelinie krasowej w kamieniołomie Cromhall w Anglii. Najprawdopodobniej pochodzą one z późnego [[trias]]u ([[noryk]] - [[retyk]]), czyli z około 210-200 milionów lat.
+
[[Holotyp]] VMNH 1745 to lewa kość biodrowa odnaleziona w 1990 roku. Materiał przypisany (pochodzący z tej samej warstwy): niekompletna lewa kość szczękowa, lewa i prawa kość skokowa, prawie kompletna prawa kość ramieniowa i izolowany ząb. Wszystkie okazy zostały znalezione w jednej szczelinie krasowej w kamieniołomie Cromhall w Anglii. Najprawdopodobniej pochodzą one z późnego [[trias]]u (późny [[retyk]]), mając około 201,8-201,6 milionów lat.<ref name="Morton2017">Morton, J.D., Whiteside, D.I., Hethke, M., Benton, M.J. 2017. Biostratigraphy and geometric morphometrics of conchostracans (Crustacea, Branchiopoda) from the Late Triassic fissure deposits of Cromhall Quarry, UK. Palaeontology, t. 60, nr 3, str. 349-374. [https://doi.org/10.1111/pala.12288]</ref><ref name="Kent2017">Kent, D.V., Olsen, P.E., Muttoni, G. 2017. Astrochronostratigraphic polarity time scale (APTS) for the Late Triassic and Early Jurassic from continental sediments and correlation with standard marine stages. Earth-Science Reviews, t. 166, str. 153-180.</ref>
 +
[[Plik:Agnosphitys cromhallensis2 copia.jpg|250px|thumb|right|Rekonstrukcja agnosfita Autor:Karkemish]]
 +
== Opis ==
 +
''Agnosphitys'' to [[rodzaj]] [[Dinosauriformes|dinozauriforma]] o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej. Znany jest tylko jeden [[gatunek]] - ''A. cromhallensis'', opisany na podstawie lewej kości biodrowej i kilku izolowanych kości. Niewiele jest wiadomo na temat jego budowy i pokrewieństw z dinozaurami. Kość biodrowa ma wklęsłą brzuszną krawędź panewki, co może świadczyć o obecności otworu w panewce (w który wchodzi główka kości udowej), jak u dinozaurów, chociaż u ''Agnosphitys'' na pewno nie była w pełni perforowana. Na kości biodrowej znajdują się tylko dwa przyczepy na [[kręg]]i krzyżowe, co jest z kolei cechą prymitywną. Kość skokowa ma charakterystyczny dla zaawansowanych form wyrostek wstępujący.  
  
−
== Opis ==
+
Zebrany materiał kopalny może być chimerą - zgrupowaniem kości różnych zwierząt (np. kość szczękowa może należeć do [[Theropoda|teropoda]], a kość biodrowa do prymitywnego [[Sauropodomorpha|zauropodomorfa]] z grupy [[Guaibasauridae]]<ref name="Ezcurra2010">Ezcurra, M.D. 2010. A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny. Journal of Systematic Palaeontology, t. 8, nr 3, str. 371-425. [https://doi.org/10.1080/14772019.2010.484650]</ref>). Jeżeli nie należy do dinozaurów (zakładając, że silezaurydy nie należą do [[Ornithischia|ptasiomiedniczych]]), to jest najmłodszym przedstawicielem prymitywnych dinozauriformów na świecie. Niektóre z publikacji w tym Parry'ego i in. (2017) sugerują, że agnosfit może być poza kladem Dinosauria,  podobnie jak ''[[Saltopus]]''<ref name="Parry2017">Parry, L.A., Baron, M.G., Vinther, J. 2017. Multiple optimality criteria support Ornithoscelida. Royal Society Open Science, t. 4, nr 10, 170833. [https://doi.org/10.1098/rsos.170833]</ref>.
−
''Agnosphitys'' to [[rodzaj]] [[Dinosauriformes|dinozauriforma]] o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej. Znany jest tylko jeden [[gatunek]] - ''A. cromhallensis'', opisany na podstawie lewej kości biodrowej i kilku izolowanych kości. Wiemy więc niewiele na temat jego budowy i pokrewieństw z dinozaurami. Kość biodrowa ma wklęsłą brzuszną krawędź panewki, co może świadczyć za otworem jak u dinozaurów. Są jednak tylko dwa przyczepy na [[kręg]]i krzyżowe, co jest z kolei cechą prymitywną. W gruncie rzeczy zebrany materiał kopalny może być chimerą - zgrupowaniem kości różnych zwierząt (np. kość szczękowa może należeć do [[Theropoda|teropoda]]). Jeżeli nie należy do dinozaurów, to jest najmłodszym przedstawicielem prymitywnych dinozauriformów na świecie.
 
  
 
== Paleoekologia ==
 
== Paleoekologia ==
−
Agnosfit miał ostre, zakrzywione zęby z serracjami jak drapieżnik (podobne do [[Lewizuchus|lewizucha]] i [[Marasuchus|marazucha]]). Polował prawdopodobnie na niewielkie zwierzęta np. sfenodonty. Sam mógł padać ofiarą rauizuchów i ''Terrestrisuchus''.
+
Agnosfit miał ostre, zakrzywione zęby z [[serracja|serracją]] jak drapieżnik (podobne do [[Lewisuchus|lewizucha]] i [[Marasuchus|marazucha]]). Polował prawdopodobnie na niewielkie zwierzęta np. sfenodonty i wczesne ssaki, mógł być wszystkożerny. Sam być może padał ofiarą rauizuchów, [[Coelophysoidea|celofyzoidów]] i ''Terrestrisuchus''. Mimo iż nie ma pewności co do wieku ontogenetycznego odnalezionego osobnika, to jeśli był dorosły to mógłby być przykładem karłowatości wyspowej, dosyć częstej na archipelagu krasowych wysp Avon. Zobacz więcej: [[Avon Fissure Fill]]
  
 
== Etymologia ==
 
== Etymologia ==
−
Nazwa rodzajowa ''Agnosphitys'' to zapewne omyłkowo przekręcone przez autorów słowo ''Agnostiphys'' znaczące "nieznany" lub "niepewny" i odnosi się do jego pozycji systematycznej. Obie te nazwy pojawiają się w opisie, ale formalnie ta błędna jest ważna. Nazwa gatunkowa odnosi się do miejsca znalezienia.
+
Nazwa rodzajowa ''Agnosphitys'' to zapewne omyłkowo przekręcone przez autorów słowo ''Agnostiphys'' znaczące "nieznany" lub "niepewny" i odnosi się do jego pozycji systematycznej. Obie te nazwy pojawiają się w opisie, ale formalnie ta błędna jest [[Takson_ważny|ważna]]. Nazwa gatunkowa odnosi się do miejsca znalezienia.
  
 
==Spis gatunków==
 
==Spis gatunków==
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
−
! ''Agnosphitys''
+
| {{V|''Agnosphitys''}}
 
| {{Kpt|[[Nicholas Fraser|Fraser]], [[Kevin Padian|Padian]], [[Gordon Walkden|Walkden]]}} i {{Kpt|[[Avi Davis|Davis]]}}, [[2002]]
 
| {{Kpt|[[Nicholas Fraser|Fraser]], [[Kevin Padian|Padian]], [[Gordon Walkden|Walkden]]}} i {{Kpt|[[Avi Davis|Davis]]}}, [[2002]]
 
|-
 
|-
−
! ''A. cromhallensis''
+
| {{V|''Agnosphitys cromhallensis''}}
−
| {{Kpt|Fraser, Padian, Walkden}} i {{Kpt|Davis}}, 2002
+
| {{Kpt|[[Nicholas Fraser|Fraser]], [[Kevin Padian|Padian]], [[Gordon Walkden|Walkden]]}} i {{Kpt|[[Avi Davis|Davis]]}}, [[2002]]
 
|}
 
|}
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
<small>
 
<small>
−
Fraser N.C., Padian K., Walkden G.M. i A.L.M. Davis. 2002. Basal dinosauriform remains from Britain and the diagnosis of the Dinosauria. Palaeontology, t. 45, nr 1, str. 79-95.
+
Fraser, N.C., Padian, K., Walkden, G.M., Davis, A.L.M. 2002. Basal dinosauriform remains from Britain and the diagnosis of the Dinosauria. Palaeontology, t. 45, nr 1, str. 79-95.
  
−
Langer M.C., Nesbitt S.J., Bittencourt J.S. i R.B. Irmis. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186.
+
Langer, M.C., Nesbitt, S.J., Bittencourt, J.S., Irmis, R.B. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186. [[doi: 10.1144/SP379.9]]
 +
<references/>
 
</small>
 
</small>
  
Linia 86: Linia 73:
 
[[Kategoria:Dinosauromorpha]]
 
[[Kategoria:Dinosauromorpha]]
 
[[Kategoria:Dinosauriformes]]
 
[[Kategoria:Dinosauriformes]]
 +
[[Kategoria:Dinosauria]]
 +
[[Kategoria:Ornithischia]]
 +
[[Kategoria:Ornithischia bazalne]]
 +
[[Kategoria:Silesauridae]]
 +
[[Kategoria:Europa]]
 +
[[Kategoria:Wielka Brytania]]
 
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
[[Kategoria:Trias]]
 
[[Kategoria:Trias]]
−
[[Kategoria:Noryk]]
 
 
[[Kategoria:Retyk]]
 
[[Kategoria:Retyk]]
−
[[Kategoria:Europa]]
 
−
[[Kategoria:Wielka Brytania]]
 

Aktualna wersja na dzień 16:55, 7 lip 2024

Autor: Łukasz Czepiński, Mateusz Tałanda
Korekta: Sebastian Oziemski, Marcin Szermański, Dawid Mazurek, Szymon Jagusztyn


Agnosphitys (agnosfit)
Długość 34 cm[1]
Wysokość 11 cm (w biodrach)[1]
Masa 50 g[1]
Dieta prawdopodobnie wszystkożerny
Miejsce Wielka Brytania - Avon, Anglia

(kamieniołom Cromhall)

Czas
252 201,4 143,1
66

201,8-201,6 Ma

późny trias (późny retyk)

Systematyka Archosauria

Dinosauromorpha

Dinosauriformes

?Dinosauria

?Ornithischia

?Silesauridae

Terrestrisuchus i Agnosphitys.JPG
Porównanie zębów terrestrizucha (po lewej) i agnosfita (po prawej). Skala 1 mm.
Źródło: Fraser i in., 2002.

Homo sapiens.png Silesauridae.png

0.4 m

Porównanie wielkości Agnosphitys i człowieka.
Sylwetki: Phylopic.org

Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Agnosphitys (agnosfit) to przedstawiciel dinozauromorfów, być może należący do silezaurydów.

Materiał kopalny

Rysunek kości biodrowej (holotypu) agnosfita. bf - brevis fossa, ac - panewka stawu biodrowego. Zmodyfikowano z: Langer i in, 2013.

Holotyp VMNH 1745 to lewa kość biodrowa odnaleziona w 1990 roku. Materiał przypisany (pochodzący z tej samej warstwy): niekompletna lewa kość szczękowa, lewa i prawa kość skokowa, prawie kompletna prawa kość ramieniowa i izolowany ząb. Wszystkie okazy zostały znalezione w jednej szczelinie krasowej w kamieniołomie Cromhall w Anglii. Najprawdopodobniej pochodzą one z późnego triasu (późny retyk), mając około 201,8-201,6 milionów lat.[2][3]

Rekonstrukcja agnosfita Autor:Karkemish

Opis

Agnosphitys to rodzaj dinozauriforma o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej. Znany jest tylko jeden gatunek - A. cromhallensis, opisany na podstawie lewej kości biodrowej i kilku izolowanych kości. Niewiele jest wiadomo na temat jego budowy i pokrewieństw z dinozaurami. Kość biodrowa ma wklęsłą brzuszną krawędź panewki, co może świadczyć o obecności otworu w panewce (w który wchodzi główka kości udowej), jak u dinozaurów, chociaż u Agnosphitys na pewno nie była w pełni perforowana. Na kości biodrowej znajdują się tylko dwa przyczepy na kręgi krzyżowe, co jest z kolei cechą prymitywną. Kość skokowa ma charakterystyczny dla zaawansowanych form wyrostek wstępujący.

Zebrany materiał kopalny może być chimerą - zgrupowaniem kości różnych zwierząt (np. kość szczękowa może należeć do teropoda, a kość biodrowa do prymitywnego zauropodomorfa z grupy Guaibasauridae[4]). Jeżeli nie należy do dinozaurów (zakładając, że silezaurydy nie należą do ptasiomiedniczych), to jest najmłodszym przedstawicielem prymitywnych dinozauriformów na świecie. Niektóre z publikacji w tym Parry'ego i in. (2017) sugerują, że agnosfit może być poza kladem Dinosauria, podobnie jak Saltopus[5].

Paleoekologia

Agnosfit miał ostre, zakrzywione zęby z serracją jak drapieżnik (podobne do lewizucha i marazucha). Polował prawdopodobnie na niewielkie zwierzęta np. sfenodonty i wczesne ssaki, mógł być wszystkożerny. Sam być może padał ofiarą rauizuchów, celofyzoidów i Terrestrisuchus. Mimo iż nie ma pewności co do wieku ontogenetycznego odnalezionego osobnika, to jeśli był dorosły to mógłby być przykładem karłowatości wyspowej, dosyć częstej na archipelagu krasowych wysp Avon. Zobacz więcej: Avon Fissure Fill

Etymologia

Nazwa rodzajowa Agnosphitys to zapewne omyłkowo przekręcone przez autorów słowo Agnostiphys znaczące "nieznany" lub "niepewny" i odnosi się do jego pozycji systematycznej. Obie te nazwy pojawiają się w opisie, ale formalnie ta błędna jest ważna. Nazwa gatunkowa odnosi się do miejsca znalezienia.

Spis gatunków

Agnosphitys Fraser, Padian, Walkden i Davis, 2002
Agnosphitys cromhallensis Fraser, Padian, Walkden i Davis, 2002

Bibliografia

Fraser, N.C., Padian, K., Walkden, G.M., Davis, A.L.M. 2002. Basal dinosauriform remains from Britain and the diagnosis of the Dinosauria. Palaeontology, t. 45, nr 1, str. 79-95.

Langer, M.C., Nesbitt, S.J., Bittencourt, J.S., Irmis, R.B. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186. doi: 10.1144/SP379.9

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.
  2. ↑ Morton, J.D., Whiteside, D.I., Hethke, M., Benton, M.J. 2017. Biostratigraphy and geometric morphometrics of conchostracans (Crustacea, Branchiopoda) from the Late Triassic fissure deposits of Cromhall Quarry, UK. Palaeontology, t. 60, nr 3, str. 349-374. [1]
  3. ↑ Kent, D.V., Olsen, P.E., Muttoni, G. 2017. Astrochronostratigraphic polarity time scale (APTS) for the Late Triassic and Early Jurassic from continental sediments and correlation with standard marine stages. Earth-Science Reviews, t. 166, str. 153-180.
  4. ↑ Ezcurra, M.D. 2010. A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny. Journal of Systematic Palaeontology, t. 8, nr 3, str. 371-425. [2]
  5. ↑ Parry, L.A., Baron, M.G., Vinther, J. 2017. Multiple optimality criteria support Ornithoscelida. Royal Society Open Science, t. 4, nr 10, 170833. [3]