Agnosphitys: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
m
 
(Nie pokazano 10 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
{{DISPLAYTITLE:''Agnosphitys''}}
 
{{DISPLAYTITLE:''Agnosphitys''}}
−
 
 
{{Opis
 
{{Opis
 
  |Autor                    = [[Łukasz Czepiński]], [[Mateusz Tałanda]]
 
  |Autor                    = [[Łukasz Czepiński]], [[Mateusz Tałanda]]
−
  |Korekta                  = [[Sebastian Oziemski]], [[Marcin Szermański]], [[Dawid Mazurek]],[[Szymon Jagusztyn]]
+
  |Korekta                  = [[Sebastian Oziemski]], [[Marcin Szermański]], [[Dawid Mazurek]], [[Szymon Jagusztyn]]
 
  |nazwa                    = ''Agnosphitys'' (agnosfit)
 
  |nazwa                    = ''Agnosphitys'' (agnosfit)
−
  |długość                  = 0,4 m<ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.</ref>
+
  |długość                  = 34 cm<ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.</ref>
−
  |wysokość                = 0,1 m<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
+
  |wysokość                = 11 cm (w biodrach)<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
−
  |masa                    = 0,05 kg<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
+
  |masa                    = 50 g<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
 
  |dieta                    = prawdopodobnie wszystkożerny
 
  |dieta                    = prawdopodobnie wszystkożerny
 
  |miejsce                  = [[Wielka Brytania]] - Avon, Anglia
 
  |miejsce                  = [[Wielka Brytania]] - Avon, Anglia
 
<small>(kamieniołom Cromhall)</small>
 
<small>(kamieniołom Cromhall)</small>
−
  |czas                    ={{Występowanie|210|200}}
+
  |czas                    ={{Występowanie|201.8|201.6}}
−
<small>późny [[trias]]/ wczesna [[jura]] ([[noryk]]/[[retyk]]/[[hettang]])</small>
+
201,8-201,6 [[Ma]]
 +
 
 +
<small>[[późny trias]] (późny [[retyk]])</small>
 
  |systematyka              =
 
  |systematyka              =
 
[[Archosauria]]
 
[[Archosauria]]
Linia 19: Linia 20:
  
 
[[Dinosauriformes]]
 
[[Dinosauriformes]]
 +
 +
?[[Dinosauria]]
 +
 +
?[[Ornithischia]]
  
 
?[[Silesauridae]]
 
?[[Silesauridae]]
Linia 35: Linia 40:
 
[[Plik:Agnosphitys.JPG|250px|thumb|right|Rysunek kości biodrowej (holotypu) agnosfita. bf - ''brevis fossa'', ac - panewka stawu biodrowego. Zmodyfikowano z: Langer i in, 2013.]]
 
[[Plik:Agnosphitys.JPG|250px|thumb|right|Rysunek kości biodrowej (holotypu) agnosfita. bf - ''brevis fossa'', ac - panewka stawu biodrowego. Zmodyfikowano z: Langer i in, 2013.]]
  
−
[[Holotyp]] VMNH 1745 to lewa kość biodrowa odnaleziona w [[1990]] roku. Materiał przypisany (z tej samej warstwy): niekompletna lewa kość szczękowa, lewa i prawa kość skokowa, prawie kompletna prawa kość ramieniowa i izolowany ząb. Wszystkie okazy zostały znalezione w jednej szczelinie krasowej w kamieniołomie Cromhall w Anglii. Najprawdopodobniej pochodzą one z późnego [[trias]]u ([[noryk]] - [[retyk]]), czyli z około 210-200 milionów lat.
+
[[Holotyp]] VMNH 1745 to lewa kość biodrowa odnaleziona w 1990 roku. Materiał przypisany (pochodzący z tej samej warstwy): niekompletna lewa kość szczękowa, lewa i prawa kość skokowa, prawie kompletna prawa kość ramieniowa i izolowany ząb. Wszystkie okazy zostały znalezione w jednej szczelinie krasowej w kamieniołomie Cromhall w Anglii. Najprawdopodobniej pochodzą one z późnego [[trias]]u (późny [[retyk]]), mając około 201,8-201,6 milionów lat.<ref name="Morton2017">Morton, J.D., Whiteside, D.I., Hethke, M., Benton, M.J. 2017. Biostratigraphy and geometric morphometrics of conchostracans (Crustacea, Branchiopoda) from the Late Triassic fissure deposits of Cromhall Quarry, UK. Palaeontology, t. 60, nr 3, str. 349-374. [https://doi.org/10.1111/pala.12288]</ref><ref name="Kent2017">Kent, D.V., Olsen, P.E., Muttoni, G. 2017. Astrochronostratigraphic polarity time scale (APTS) for the Late Triassic and Early Jurassic from continental sediments and correlation with standard marine stages. Earth-Science Reviews, t. 166, str. 153-180.</ref>
 
[[Plik:Agnosphitys cromhallensis2 copia.jpg|250px|thumb|right|Rekonstrukcja agnosfita Autor:Karkemish]]
 
[[Plik:Agnosphitys cromhallensis2 copia.jpg|250px|thumb|right|Rekonstrukcja agnosfita Autor:Karkemish]]
 
== Opis ==
 
== Opis ==
−
''Agnosphitys'' to [[rodzaj]] [[Dinosauriformes|dinozauriforma]] o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej. Znany jest tylko jeden [[gatunek]] - ''A. cromhallensis'', opisany na podstawie lewej kości biodrowej i kilku izolowanych kości. Wiemy więc niewiele na temat jego budowy i pokrewieństw z dinozaurami. Kość biodrowa ma wklęsłą brzuszną krawędź panewki, co może świadczyć za otworem jak u dinozaurów. Kość biodrowa ma nie w pełni perforowaną panewkę biodrową (otworu w który wchodzi główka kości udowej). Kość skokowa ma charakterystyczny dla zaawansowanych form wyrostek wstępujący. Są jednak tylko dwa przyczepy na [[kręg]]ach krzyżowych, co jest z kolei cechą prymitywną. W gruncie rzeczy zebrany materiał kopalny może być chimerą - zgrupowaniem kości różnych zwierząt (np. kość szczękowa może należeć do [[Theropoda|teropoda]]). Jeżeli nie należy do dinozaurów(zakładając, że silezaurydy nie należą do [[Ornithischia|ptasiomiedniczych]]), to jest najmłodszym przedstawicielem prymitywnych dinozauriformów na świecie. Niektóre z nowszych publikacji w tym Parry'ego i in.,2017 sugerują, że agnosfit może być bliskim krewnym ''[[Saltopus]]'' poza kladem Dinosauria. Zakładając, że szczęka agnosfita należy do teropoda, pozostały materiał jest bliski [[Sauropodomorpha|zauropodomorfom]] z rodziny [[Guaibasauridae]].
+
''Agnosphitys'' to [[rodzaj]] [[Dinosauriformes|dinozauriforma]] o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej. Znany jest tylko jeden [[gatunek]] - ''A. cromhallensis'', opisany na podstawie lewej kości biodrowej i kilku izolowanych kości. Niewiele jest wiadomo na temat jego budowy i pokrewieństw z dinozaurami. Kość biodrowa ma wklęsłą brzuszną krawędź panewki, co może świadczyć o obecności otworu w panewce (w który wchodzi główka kości udowej), jak u dinozaurów, chociaż u ''Agnosphitys'' na pewno nie była w pełni perforowana. Na kości biodrowej znajdują się tylko dwa przyczepy na [[kręg]]i krzyżowe, co jest z kolei cechą prymitywną. Kość skokowa ma charakterystyczny dla zaawansowanych form wyrostek wstępujący.
 +
 
 +
Zebrany materiał kopalny może być chimerą - zgrupowaniem kości różnych zwierząt (np. kość szczękowa może należeć do [[Theropoda|teropoda]], a kość biodrowa do prymitywnego [[Sauropodomorpha|zauropodomorfa]] z grupy [[Guaibasauridae]]<ref name="Ezcurra2010">Ezcurra, M.D. 2010. A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny. Journal of Systematic Palaeontology, t. 8, nr 3, str. 371-425. [https://doi.org/10.1080/14772019.2010.484650]</ref>). Jeżeli nie należy do dinozaurów (zakładając, że silezaurydy nie należą do [[Ornithischia|ptasiomiedniczych]]), to jest najmłodszym przedstawicielem prymitywnych dinozauriformów na świecie. Niektóre z publikacji w tym Parry'ego i in. (2017) sugerują, że agnosfit może być poza kladem Dinosauria,  podobnie jak ''[[Saltopus]]''<ref name="Parry2017">Parry, L.A., Baron, M.G., Vinther, J. 2017. Multiple optimality criteria support Ornithoscelida. Royal Society Open Science, t. 4, nr 10, 170833. [https://doi.org/10.1098/rsos.170833]</ref>.
  
 
== Paleoekologia ==
 
== Paleoekologia ==
−
Agnosfit miał ostre, zakrzywione zęby z serracjami jak drapieżnik (podobne do [[Lewisuchus|lewizucha]] i [[Marasuchus|marazucha]]). Polował prawdopodobnie na niewielkie zwierzęta np. sfenodonty i wczesne ssaki, mógł być wszystkożerny. Sam mógł padać ofiarą rauizuchów, [[Coelophysoidea|celofyzoidów]] i ''Terrestrisuchus''. Mimo iż nie ma pewności co do wieku osobnika, jeśli byłby dojrzały, mógłby być przykładem karłowatości wyspowej, która mogła być dosyć częsta na archipelagu krasowych wysp Avon. Zobacz więcej: [[Avon Fissure Fill]]
+
Agnosfit miał ostre, zakrzywione zęby z [[serracja|serracją]] jak drapieżnik (podobne do [[Lewisuchus|lewizucha]] i [[Marasuchus|marazucha]]). Polował prawdopodobnie na niewielkie zwierzęta np. sfenodonty i wczesne ssaki, mógł być wszystkożerny. Sam być może padał ofiarą rauizuchów, [[Coelophysoidea|celofyzoidów]] i ''Terrestrisuchus''. Mimo iż nie ma pewności co do wieku ontogenetycznego odnalezionego osobnika, to jeśli był dorosły to mógłby być przykładem karłowatości wyspowej, dosyć częstej na archipelagu krasowych wysp Avon. Zobacz więcej: [[Avon Fissure Fill]]
 +
 
 
== Etymologia ==
 
== Etymologia ==
−
Nazwa rodzajowa ''Agnosphitys'' to zapewne omyłkowo przekręcone przez autorów słowo ''Agnostiphys'' znaczące "nieznany" lub "niepewny" i odnosi się do jego pozycji systematycznej. Obie te nazwy pojawiają się w opisie, ale formalnie ta błędna jest ważna. Nazwa gatunkowa odnosi się do miejsca znalezienia.
+
Nazwa rodzajowa ''Agnosphitys'' to zapewne omyłkowo przekręcone przez autorów słowo ''Agnostiphys'' znaczące "nieznany" lub "niepewny" i odnosi się do jego pozycji systematycznej. Obie te nazwy pojawiają się w opisie, ale formalnie ta błędna jest [[Takson_ważny|ważna]]. Nazwa gatunkowa odnosi się do miejsca znalezienia.
  
 
==Spis gatunków==
 
==Spis gatunków==
Linia 56: Linia 64:
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
<small>
 
<small>
−
Fraser N.C., Padian K., Walkden G.M. i A.L.M. Davis. 2002. Basal dinosauriform remains from Britain and the diagnosis of the Dinosauria. Palaeontology, t. 45, nr 1, str. 79-95.
+
Fraser, N.C., Padian, K., Walkden, G.M., Davis, A.L.M. 2002. Basal dinosauriform remains from Britain and the diagnosis of the Dinosauria. Palaeontology, t. 45, nr 1, str. 79-95.
  
−
Langer M.C., Nesbitt S.J., Bittencourt J.S. i R.B. Irmis. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186.
+
Langer, M.C., Nesbitt, S.J., Bittencourt, J.S., Irmis, R.B. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186. [[doi: 10.1144/SP379.9]]
−
 
−
Parry Luke A. , Baron Matthew G.  and Vinther Jakob, 2017. Multiple optimality criteria support Ornithoscelida. The Royal Society Publishing 4,10[[https://doi.org/10.1098/rsos.170833]]
 
 
<references/>
 
<references/>
 
</small>
 
</small>
Linia 67: Linia 73:
 
[[Kategoria:Dinosauromorpha]]
 
[[Kategoria:Dinosauromorpha]]
 
[[Kategoria:Dinosauriformes]]
 
[[Kategoria:Dinosauriformes]]
 +
[[Kategoria:Dinosauria]]
 +
[[Kategoria:Ornithischia]]
 +
[[Kategoria:Ornithischia bazalne]]
 +
[[Kategoria:Silesauridae]]
 +
[[Kategoria:Europa]]
 +
[[Kategoria:Wielka Brytania]]
 
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
[[Kategoria:Trias]]
 
[[Kategoria:Trias]]
−
[[Kategoria:Noryk]]
 
 
[[Kategoria:Retyk]]
 
[[Kategoria:Retyk]]
−
[[Kategoria:Europa]]
 
−
[[Kategoria:Wielka Brytania]]
 

Aktualna wersja na dzień 16:55, 7 lip 2024

Autor: Łukasz Czepiński, Mateusz Tałanda
Korekta: Sebastian Oziemski, Marcin Szermański, Dawid Mazurek, Szymon Jagusztyn


Agnosphitys (agnosfit)
Długość 34 cm[1]
Wysokość 11 cm (w biodrach)[1]
Masa 50 g[1]
Dieta prawdopodobnie wszystkożerny
Miejsce Wielka Brytania - Avon, Anglia

(kamieniołom Cromhall)

Czas
252 201,4 143,1
66

201,8-201,6 Ma

późny trias (późny retyk)

Systematyka Archosauria

Dinosauromorpha

Dinosauriformes

?Dinosauria

?Ornithischia

?Silesauridae

Terrestrisuchus i Agnosphitys.JPG
Porównanie zębów terrestrizucha (po lewej) i agnosfita (po prawej). Skala 1 mm.
Źródło: Fraser i in., 2002.

Homo sapiens.png Silesauridae.png

0.4 m

Porównanie wielkości Agnosphitys i człowieka.
Sylwetki: Phylopic.org

Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Agnosphitys (agnosfit) to przedstawiciel dinozauromorfów, być może należący do silezaurydów.

Materiał kopalny

Rysunek kości biodrowej (holotypu) agnosfita. bf - brevis fossa, ac - panewka stawu biodrowego. Zmodyfikowano z: Langer i in, 2013.

Holotyp VMNH 1745 to lewa kość biodrowa odnaleziona w 1990 roku. Materiał przypisany (pochodzący z tej samej warstwy): niekompletna lewa kość szczękowa, lewa i prawa kość skokowa, prawie kompletna prawa kość ramieniowa i izolowany ząb. Wszystkie okazy zostały znalezione w jednej szczelinie krasowej w kamieniołomie Cromhall w Anglii. Najprawdopodobniej pochodzą one z późnego triasu (późny retyk), mając około 201,8-201,6 milionów lat.[2][3]

Rekonstrukcja agnosfita Autor:Karkemish

Opis

Agnosphitys to rodzaj dinozauriforma o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej. Znany jest tylko jeden gatunek - A. cromhallensis, opisany na podstawie lewej kości biodrowej i kilku izolowanych kości. Niewiele jest wiadomo na temat jego budowy i pokrewieństw z dinozaurami. Kość biodrowa ma wklęsłą brzuszną krawędź panewki, co może świadczyć o obecności otworu w panewce (w który wchodzi główka kości udowej), jak u dinozaurów, chociaż u Agnosphitys na pewno nie była w pełni perforowana. Na kości biodrowej znajdują się tylko dwa przyczepy na kręgi krzyżowe, co jest z kolei cechą prymitywną. Kość skokowa ma charakterystyczny dla zaawansowanych form wyrostek wstępujący.

Zebrany materiał kopalny może być chimerą - zgrupowaniem kości różnych zwierząt (np. kość szczękowa może należeć do teropoda, a kość biodrowa do prymitywnego zauropodomorfa z grupy Guaibasauridae[4]). Jeżeli nie należy do dinozaurów (zakładając, że silezaurydy nie należą do ptasiomiedniczych), to jest najmłodszym przedstawicielem prymitywnych dinozauriformów na świecie. Niektóre z publikacji w tym Parry'ego i in. (2017) sugerują, że agnosfit może być poza kladem Dinosauria, podobnie jak Saltopus[5].

Paleoekologia

Agnosfit miał ostre, zakrzywione zęby z serracją jak drapieżnik (podobne do lewizucha i marazucha). Polował prawdopodobnie na niewielkie zwierzęta np. sfenodonty i wczesne ssaki, mógł być wszystkożerny. Sam być może padał ofiarą rauizuchów, celofyzoidów i Terrestrisuchus. Mimo iż nie ma pewności co do wieku ontogenetycznego odnalezionego osobnika, to jeśli był dorosły to mógłby być przykładem karłowatości wyspowej, dosyć częstej na archipelagu krasowych wysp Avon. Zobacz więcej: Avon Fissure Fill

Etymologia

Nazwa rodzajowa Agnosphitys to zapewne omyłkowo przekręcone przez autorów słowo Agnostiphys znaczące "nieznany" lub "niepewny" i odnosi się do jego pozycji systematycznej. Obie te nazwy pojawiają się w opisie, ale formalnie ta błędna jest ważna. Nazwa gatunkowa odnosi się do miejsca znalezienia.

Spis gatunków

Agnosphitys Fraser, Padian, Walkden i Davis, 2002
Agnosphitys cromhallensis Fraser, Padian, Walkden i Davis, 2002

Bibliografia

Fraser, N.C., Padian, K., Walkden, G.M., Davis, A.L.M. 2002. Basal dinosauriform remains from Britain and the diagnosis of the Dinosauria. Palaeontology, t. 45, nr 1, str. 79-95.

Langer, M.C., Nesbitt, S.J., Bittencourt, J.S., Irmis, R.B. 2013. Non-dinosaurian Dinosauromorpha. W: Nesbitt S.J., Desojo J.B. i R.B. Irmis (red.) Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and their Kin. Geological Society, London, Special Publications, t. 379, str. 157-186. doi: 10.1144/SP379.9

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.
  2. ↑ Morton, J.D., Whiteside, D.I., Hethke, M., Benton, M.J. 2017. Biostratigraphy and geometric morphometrics of conchostracans (Crustacea, Branchiopoda) from the Late Triassic fissure deposits of Cromhall Quarry, UK. Palaeontology, t. 60, nr 3, str. 349-374. [1]
  3. ↑ Kent, D.V., Olsen, P.E., Muttoni, G. 2017. Astrochronostratigraphic polarity time scale (APTS) for the Late Triassic and Early Jurassic from continental sediments and correlation with standard marine stages. Earth-Science Reviews, t. 166, str. 153-180.
  4. ↑ Ezcurra, M.D. 2010. A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny. Journal of Systematic Palaeontology, t. 8, nr 3, str. 371-425. [2]
  5. ↑ Parry, L.A., Baron, M.G., Vinther, J. 2017. Multiple optimality criteria support Ornithoscelida. Royal Society Open Science, t. 4, nr 10, 170833. [3]