Kryptohadros

Autor:

Michał Siedlecki

---

Kryptohadros (kryptohadros)
Długość	ok. 6 m
Dieta	roślinożerny
Miejsce	Rumunia - Huenodara (formacja Densuş-Ciula - dolna część środkowego ogniwa)
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 ok. 72-70,5 Ma późna kreda (początek mastrychtu)
Systematyka	Dinosauria Ornithischia Ornithopoda Iguanodontia Hadrosauroidea Telmatosauridae
Rekonstrukcja przyżyciowa kryptohadrosa. Autor: Ddinodan [1]

Wstęp

Kryptohadros to rodzaj średnich rozmiarów iguanodonta z grupy hadrozauroidów żyjącego u schyłku późnej kredy na terenach obecnej Rumunii. Był bliskim krewniakiem telmatozaura i tetyshadrosa, innych "europejskich" hadrozauroidów żyjących w podobnym okresie i tworzył z nimi grupę telmatozaurydów.

Etymologia

Nazwa rodzajowa pochodzi ze starożytnej greki i oznacza "ukryty hadrozaur" [dosłownie "ukryty masywny"], co odnosi się zarówno do faktu, że jest to drugi opisany takson hadrozauroida z późnej kredy Rumunii, ponad wiek po opisie telmatozaura oraz do odkrycia szczątków nieopodal wcześniej intensywnie eksplorowanego stanowiska Fântânele MvBB. Epitet gatunkowy upamiętnia Csillę Kállai, zmarłą matkę Jánosa Magyara (pierwszego autora publikacji opisującej omawianego dinozaura), za jej wsparcie dla rozwijania pasji do historii naturalnej owego paleontologa.

Materiał kopalny

Holotyp (LPG [FGGUB] R. 2882) to niekompletny szkielet, który tworzą częściowa czaszka i żuchwa oraz w większości fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy (m.in. jedenaście kręgów ogonowych, pięć szewronów, fragmenty kości kończyn tylnych). Został odkryty w osadach stanowiska Fântânele-3, i choć jest dysartykułowany, jego elementy zostały znalezione w bliskiej odległości od siebie.

Budowa i tryb życia

Kryptohadros z grubsza nie różnił się od innych wczesnych hadrozauroidów, takich jak wspomniane telmatozaur i tetyshadros. Jedyną cechą wyróżniającą ten takson od jego krewniaków jest budowa wyrostka dziobastego żuchwy [coronoid process]. Był stosunkowo dużym, czworonożnym roślinożercą, który prawdopodobnie pożywiał się głównie nisko położoną roślinnością.

Spis gatunków

Kryptohadros	Magyar, Ősi, Csiki-Sava, Budai i Boftalvai, 2026
K. kallaiae	Magyar, Ősi, Csiki-Sava, Budai i Boftalvai, 2026

Bibliografia

Magyar, J.; Ősi, A.; Csiki-Sava, Z.; Budai, S. & Botfalvai, G. (2026). "New early Maastrichtian 'duck-billed' dinosaur from Hațeg Basin (Densuș-Ciula Formation, Romania) documents an endemic clade of non-hadrosaurid hadrosauroids in the south-eastern Late Cretaceous European Archipelago". Journal of Systematic Palaeontology. 24 (1) 2607800. doi:10.1080/14772019.2025.2607800