Mochlodon: Różnice pomiędzy wersjami
m (→Spis gatunków) |
(Maidment i in., 2026) |
||
| (Nie pokazano 2 wersji utworzonych przez jednego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | + | {{DISPLAYTITLE:''Mochlodon''}} | |
| − | { | + | {{Opis |
| − | | Autor | + | |Autor = [[Marcin Szermański]], [[Tomasz Sokołowski]] |
| − | + | |Korekta = [[Maciej Ziegler]], [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]] | |
| − | + | |nazwa = ''Mochlodon'' (mochlodont) | |
| − | + | |długość = | |
| − | [[Tomasz Sokołowski]] | + | |masa = |
| − | | [[Maciej Ziegler]] | + | |wysokość = |
| − | [[Kamil Kamiński]] | + | |dieta = roślinożerny |
| − | | | + | |miejsce = [[Austria]] - Muthmannsdorf, Niederösterreich |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | |||
| − | | [[Austria]] - Muthmannsdorf, Niederösterreich | ||
<small>(formacja [[Grünbach]] - grupa Gosau)</small> | <small>(formacja [[Grünbach]] - grupa Gosau)</small> | ||
| − | [[ | + | |czas = {{Występowanie|83|80}} |
| − | + | ok. 83-80 [[Ma]]<br> | |
| − | <small> | + | <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small> |
| − | + | |systematyka = [[Dinosauria]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | | [[Dinosauria]] | ||
[[Ornithischia]] | [[Ornithischia]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Ornithopoda]] | [[Ornithopoda]] | ||
| Linia 52: | Linia 24: | ||
[[Rhabdodontidae]] | [[Rhabdodontidae]] | ||
| − | |- | + | |grafika = Mochlodon suessi PIUW 2349-2.png |
| − | | | + | |podpis = Kość zębowa mochlodona (okaz PIUW 2349/2). Źródło: Ősi i in., 2012 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0044318] |
| − | + | |PorównanieGrupa = | |
| − | | | + | |PorównanieDługość = |
| − | + | |mapa = | |
| − | | | ||
| − | | | ||
<display_points type="terrain" zoom=4> | <display_points type="terrain" zoom=4> | ||
| − | Niederösterreich, Muthmannsdorf, Austria~formacja [[Grünbach]], Muthmannsdorf, Niederösterreich, [[Austria]]~<small>''M. suessi'' - [[lektotyp]] i materiał przypisany(?). | + | Niederösterreich, Muthmannsdorf, Austria~ formacja [[Grünbach]], Muthmannsdorf, Niederösterreich, [[Austria]]~<small>''M. suessi'' - [[lektotyp]] i materiał przypisany(?).</small> |
| − | |||
</display_points> | </display_points> | ||
| − | + | }} | |
| − | |||
==Wstęp== | ==Wstęp== | ||
| − | ''Mochlodon'' to | + | ''Mochlodon'' to [[rodzaj]] późnokredowego przedstawiciela [[Iguanodontia]], który żył na terenach obecnej kontynentalnej Europy. Początkowo był zaliczany (wówczas zwany ''[[Iguanodon]] suessi'') jako kolejny [[gatunek]] należący do słynnego iguanodonta. |
| − | == | + | ==Historia taksonu i jego ważność== |
| − | + | Dinozaura tego opisał (nie ustanawiając formalnie [[holotyp]]u) austriacki paleontolog [[Emanuel Bunzel]] w [[1871]] roku pod nazwą ''[[Iguanodon]] suessi''. Opierał się na kości zębowej ([[lektotyp]]) i dwóch małych trzonach kręgów ogonowych(?). 10 lat później [[Harry Seeley]] uznał, że [[gatunek]] ten reprezentuje nowy, nieznany jeszcze nauce [[rodzaj]] ornitopoda, więc ukuł dla niego nazwę ''Mochlodon''. Dodatkowo, przypisał do niego materiał kopalny składający się z fragmentów kości łopatkowej i ciemieniowej, zakładając, że "prawdopodobnie" do niego należą. | |
| − | + | Resztę materiału H.G. Seeley rozdzielił na 3 nowe [[takson]]y: ''Rhadinosaurus alcimus'', ''Ornithomerus gracilis'' i ''Oligosaurus adelus'' (u [[hypodigm]]a tego ostatniego była to prawdopodobnie kość śródstopia krokodylomorfa i niezidentyfikowane inne fragmenty). Do ''Oligosaurus adelus'' przypisał również 2 niekompletne kręgi (obecnie zaginione), uznane pierwotnie za pozostałości ''[[Iguanodon]]'' (= ''Mochlodon'') ''suessi''. | |
| − | + | W [[1899]] roku [[Franz Nopcsa]] nazwał nowe skamieniałości (z obszarów Rumunii, Transylwania, Basen Haţeg) "M. robustum", lecz po dokładniejszych badaniach uznał je za kolejne szczątki należące do gatunku typowego. Trzy lata później ten sam naukowiec opisał inne skamieniałości należące do [[Ornithopoda]], również z terenów obecnej Rumunii (Transylwania). Część z nich przypisał do ''M. suessi'', a dla kolejnej utworzył nowy [[gatunek]], dla którego wykorzystał wcześniej użyty przez siebie nieformalnie epitet gatunkowy - ''Mochlodon robustum''. Zasugerował jednocześnie, że mochlodont może być tak naprawdę tym samym dinozaurem, co ''[[Rhabdodon]]'', a różnice anatomiczne wynikają z dymorfizmu płciowego. ''M. robustum'' został (z poprawionym epitetem gatunkowym ''robustus'') przemianowany przez tego samego uczonego na ''[[Rhabdodon]] robustus''. W końcu, na początku XXI wieku, zdecydowano się utworzyć dla niego nowy [[rodzaj]] - ''[[Zalmoxes]]'' zawierający 2 gatunki (''R. robustus'' został na nie rozbity). | |
| − | + | ''Mochlodon'', z powodu braku [[diagnoza|cech diagnostycznych]] często uważany był za ''[[nomen dubium]]'' (np. Sachs i Hornung, [[2006]]). Jako nieważny również traktowany jest ''Rhadinosaurus alcimus'' (DML). Nierzadko (np. [[David Norman|Norman]], [[2004]]) uważa się mochlodonta za możliwy [[młodszy synonim]] ''[[Rhabdodon]]'' - tak samo, jak inne opisane przez Seeleya dinozaury z [[1881]] roku: ''Ornithomerus gracilis'' i ''Oligosaurus adelus''. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | [[ | + | W [[2012]] roku [[Attila Ősi]] i in. wskazali kilka cech kości zębowej lektotypu, pozwalających na odróżnienie mocholodonta od ''[[Rhabdodon]]'' i ''[[Zalmoxes]]''. Tym samym uznali ważność ''Mochlodon'', ograniczając jego materiał kopalny dla szczątków pochodzących z Austrii i Wegier. Ponadto autorzy ci opisali kolejny [[gatunek]] mochlodonta. Pochodzi on z obszaru dzisiejszych Węgier i jest bardzo podobny do austriackiego gatunku ''Mochlodon suessi'', dla którego jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]]. ''M. vorosi'' żył na tych terenach w późnej kredzie – skały w których spoczywały jego skamieniałe szczątki datowane są na [[santon]]. W 2026 roku [[Susannah Maidment]] i współpracownicy na podstawie podobieństw w budowie kości zębowej ''[[Ajkaceratops|Ajkaceratops kozmai]]'' i ''Mochlodon vorosi'' stwierdzili, że obydwa gatunki reprezentują ten sam [[takson]]. |
| + | ==Materiał kopalny== | ||
| + | [[Lektotyp]] (PIUW 2349/2) to kość zębowa. Wg [[Sven Sachs|Sachsa]] i [[Jahn Hornung|Hornunga]] ([[2006]]) jest to nieokreślony [[gatunek]] zalmoksesa (''[[Zalmoxes]]'' sp.). | ||
Materiał przypisany to ząb kości zębowej (PIUW 2349/3), ząb kości szczękowej (PIUW 2349/4), fragmentaryczna k. ciemieniowa (PIUW 2349/54), fragmentaryczna lewa k. łopatkowa (PIUW 3518; 162 mm*) należąca do osobnika podrosłego (ang. ''late juvenile''), fragmentaryczna k. promieniowa(?) (PIUW 3517; 82* mm), pazur "dłoni"(?) (PIUW 2349/38), fragmentaryczna lewa k. udowa (PIUW 2349/III; 105 mm*) należące do osobnika młodego (ang. ''juvenile'') oraz fragmentaryczna prawa(?) piszczelowa (PIUW 2349/35; 181 mm*) należąca do osobnika dorosłego (ang. ''adult'') (Ősi i in., 2012). | Materiał przypisany to ząb kości zębowej (PIUW 2349/3), ząb kości szczękowej (PIUW 2349/4), fragmentaryczna k. ciemieniowa (PIUW 2349/54), fragmentaryczna lewa k. łopatkowa (PIUW 3518; 162 mm*) należąca do osobnika podrosłego (ang. ''late juvenile''), fragmentaryczna k. promieniowa(?) (PIUW 3517; 82* mm), pazur "dłoni"(?) (PIUW 2349/38), fragmentaryczna lewa k. udowa (PIUW 2349/III; 105 mm*) należące do osobnika młodego (ang. ''juvenile'') oraz fragmentaryczna prawa(?) piszczelowa (PIUW 2349/35; 181 mm*) należąca do osobnika dorosłego (ang. ''adult'') (Ősi i in., 2012). | ||
| Linia 89: | Linia 55: | ||
Gwiązdką* oznaczono dane szacunkowe. | Gwiązdką* oznaczono dane szacunkowe. | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==Etymologia== | ==Etymologia== | ||
| − | Nazwa [[rodzaj]]owa ''Mochlodon'' oznacza "prętowaty ząb" i odnosi się do wydatnego grzebienia środkowego koron zębów, zaś epitet typowego gatunku został nadany na cześć austriackiego geologa - Eduarda Suessa | + | Nazwa [[rodzaj]]owa ''Mochlodon'' oznacza "prętowaty ząb" i odnosi się do wydatnego grzebienia środkowego koron zębów, zaś epitet typowego gatunku został nadany na cześć austriackiego geologa - Eduarda Suessa. |
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
| Linia 130: | Linia 65: | ||
|- | |- | ||
| {{V|''M. suessi''}} | | {{V|''M. suessi''}} | ||
| − | | {{Kpt|([[Emanuel Bunzel|Bunzel]]}}, [[1871]]) {{Kpt|Seeley}}, 1881 | + | | {{Kpt|([[Emanuel Bunzel|Bunzel]]}}, [[1871]]) {{Kpt|[[Seeley]]}}, [[1881]] |
|- | |- | ||
| = ''[[Iguanodon]] suessi'' | | = ''[[Iguanodon]] suessi'' | ||
| − | | {{Kpt|Bunzel}}, 1871 | + | | {{Kpt|Bunzel}}, [[1871]] |
|- | |- | ||
| = ''Oligosaurus adelus'' | | = ''Oligosaurus adelus'' | ||
| Linia 142: | Linia 77: | ||
|- | |- | ||
| ''M. robustum'' | | ''M. robustum'' | ||
| − | | {{Kpt|Nopcsa}}, [[1902]] | + | | {{Kpt|[[Nopcsa]]}}, [[1902]] |
| = '''''[[Zalmoxes|Zalmoxes robustus]]''''' | | = '''''[[Zalmoxes|Zalmoxes robustus]]''''' | ||
|- | |- | ||
| = ''[[Rhabdodon]] robustus'' | | = ''[[Rhabdodon]] robustus'' | ||
| − | | ({{Kpt|Nopcsa}}, 1902) {{Kpt|Nopcsa}}, [[1915]] | + | | ({{Kpt|[[Nopcsa]]}}, [[1902]]) {{Kpt|[[Nopcsa]]}}, [[1915]] |
|- | |- | ||
| − | + | | ''M. vorosi'' | |
| {{Kpt|[[Attila Ősi|Ősi]], [[Edina Prondvai|Prondvai]], [[Richard Butler|Butler]]}} i {{Kpt|Weishampel}}, [[2012]] | | {{Kpt|[[Attila Ősi|Ősi]], [[Edina Prondvai|Prondvai]], [[Richard Butler|Butler]]}} i {{Kpt|Weishampel}}, [[2012]] | ||
| + | | = '''''[[Ajkaceratops|Ajkaceratops kozmai]]''''' | ||
|} | |} | ||
| Linia 156: | Linia 92: | ||
Źródła naukowe: | Źródła naukowe: | ||
| − | Godefroit, P., Codrea, V. & Weishampel, D.B. (2009) Osteology of Zalmoxes shqiperorum (Dinosauria, Ornithopoda), based on new specimens from the Upper Cretaceous of Nalat-Vad (Romania). Geodiversitas 31 (3) : 525-553 | + | Godefroit, P., Codrea, V. & Weishampel, D. B. (2009) "Osteology of ''Zalmoxes shqiperorum'' (Dinosauria, Ornithopoda), based on new specimens from the Upper Cretaceous of Nalat-Vad (Romania)". Geodiversitas 31 (3) : 525-553 |
| + | |||
| + | Maidment, S. C. R., Butler, R. J., Brusatte, S. L., Meade, L. E., Augustin, F. J., Csiki-Sava, Z., & Ősi, A. (2026). "A hidden diversity of ceratopsian dinosaurs in Late Cretaceous Europe". Nature: 1-7. [[doi:10.1038/s41586-025-09897-w]] | ||
| − | Norman, D.B. (2004) Basal Iguanodontia. [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press | + | Norman, D. B. (2004). "Basal Iguanodontia". [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press |
| − | Ősi, A., Prondvai, E., Butler, R. & Weishampel, D.B. (2012) Phylogeny, Histology and Inferred Body Size Evolution in a New Rhabdodontid Dinosaur from the Late Cretaceous of Hungary. PLoS ONE 7(9): e44318. doi:10.1371/journal.pone.0044318 | + | Ősi, A., Prondvai, E., Butler, R., & Weishampel, D. B. (2012). "Phylogeny, Histology and Inferred Body Size Evolution in a New Rhabdodontid Dinosaur from the Late Cretaceous of Hungary". PLoS ONE 7(9): e44318. [[doi:10.1371/journal.pone.0044318]] |
| − | Sachs, S. & Hornung, J. (2006) "Juvenile ornithopod (Dinosauria: Rhabdodontidae) remains from the Upper Cretaceous (Lower Campanian, Gosau Group) of Muthmannsdorf (Lower Austria)". Geobios 39 (3): | + | Sachs, S. & Hornung, J. (2006). "Juvenile ornithopod (Dinosauria: Rhabdodontidae) remains from the Upper Cretaceous (Lower Campanian, Gosau Group) of Muthmannsdorf (Lower Austria)". Geobios 39 (3): 415-425. [[doi:10.1016/j.geobios.2005.01.003]] |
| − | Weishampel, D.B., Jianu C. | + | Weishampel, D. B., Jianu, C. M., Csiki, Z., & Norman, D. B. (2003). "Osteology and phylogeny of ''Zalmoxes'' (ng), an unusual euornithopod dinosaur from the latest Cretaceous of Romania". Journal of Systematic Palaeontology, 1(2), 65-123. [[doi:10.1017/S1477201903001032]] |
Inne: | Inne: | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
Sachs, S. & Hornung, J.J. (online): http://dml.cmnh.org/2006Jun/msg00431.html | Sachs, S. & Hornung, J.J. (online): http://dml.cmnh.org/2006Jun/msg00431.html | ||
</small> | </small> | ||
| Linia 180: | Linia 115: | ||
[[Kategoria:Europa]] | [[Kategoria:Europa]] | ||
[[Kategoria:Austria]] | [[Kategoria:Austria]] | ||
| − | |||
[[Kategoria:Mezozoik]] | [[Kategoria:Mezozoik]] | ||
[[Kategoria:Kreda]] | [[Kategoria:Kreda]] | ||
| − | |||
[[Kategoria:Kampan]] | [[Kategoria:Kampan]] | ||
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 13:21, 12 sty 2026
| Autor: | Marcin Szermański, Tomasz Sokołowski |
| Korekta: | Maciej Ziegler, Kamil Kamiński, Paweł Konarzewski |
| Mochlodon (mochlodont) | |
|---|---|
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Austria - Muthmannsdorf, Niederösterreich
(formacja Grünbach - grupa Gosau) |
| Czas |
ok. 83-80 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
 Kość zębowa mochlodona (okaz PIUW 2349/2). Źródło: Ősi i in., 2012 [1] | |
| Mapa znalezisk | |
Wczytywanie mapy…
| |
Wstęp
Mochlodon to rodzaj późnokredowego przedstawiciela Iguanodontia, który żył na terenach obecnej kontynentalnej Europy. Początkowo był zaliczany (wówczas zwany Iguanodon suessi) jako kolejny gatunek należący do słynnego iguanodonta.
Historia taksonu i jego ważność
Dinozaura tego opisał (nie ustanawiając formalnie holotypu) austriacki paleontolog Emanuel Bunzel w 1871 roku pod nazwą Iguanodon suessi. Opierał się na kości zębowej (lektotyp) i dwóch małych trzonach kręgów ogonowych(?). 10 lat później Harry Seeley uznał, że gatunek ten reprezentuje nowy, nieznany jeszcze nauce rodzaj ornitopoda, więc ukuł dla niego nazwę Mochlodon. Dodatkowo, przypisał do niego materiał kopalny składający się z fragmentów kości łopatkowej i ciemieniowej, zakładając, że "prawdopodobnie" do niego należą.
Resztę materiału H.G. Seeley rozdzielił na 3 nowe taksony: Rhadinosaurus alcimus, Ornithomerus gracilis i Oligosaurus adelus (u hypodigma tego ostatniego była to prawdopodobnie kość śródstopia krokodylomorfa i niezidentyfikowane inne fragmenty). Do Oligosaurus adelus przypisał również 2 niekompletne kręgi (obecnie zaginione), uznane pierwotnie za pozostałości Iguanodon (= Mochlodon) suessi.
W 1899 roku Franz Nopcsa nazwał nowe skamieniałości (z obszarów Rumunii, Transylwania, Basen Haţeg) "M. robustum", lecz po dokładniejszych badaniach uznał je za kolejne szczątki należące do gatunku typowego. Trzy lata później ten sam naukowiec opisał inne skamieniałości należące do Ornithopoda, również z terenów obecnej Rumunii (Transylwania). Część z nich przypisał do M. suessi, a dla kolejnej utworzył nowy gatunek, dla którego wykorzystał wcześniej użyty przez siebie nieformalnie epitet gatunkowy - Mochlodon robustum. Zasugerował jednocześnie, że mochlodont może być tak naprawdę tym samym dinozaurem, co Rhabdodon, a różnice anatomiczne wynikają z dymorfizmu płciowego. M. robustum został (z poprawionym epitetem gatunkowym robustus) przemianowany przez tego samego uczonego na Rhabdodon robustus. W końcu, na początku XXI wieku, zdecydowano się utworzyć dla niego nowy rodzaj - Zalmoxes zawierający 2 gatunki (R. robustus został na nie rozbity).
Mochlodon, z powodu braku cech diagnostycznych często uważany był za nomen dubium (np. Sachs i Hornung, 2006). Jako nieważny również traktowany jest Rhadinosaurus alcimus (DML). Nierzadko (np. Norman, 2004) uważa się mochlodonta za możliwy młodszy synonim Rhabdodon - tak samo, jak inne opisane przez Seeleya dinozaury z 1881 roku: Ornithomerus gracilis i Oligosaurus adelus.
W 2012 roku Attila Ősi i in. wskazali kilka cech kości zębowej lektotypu, pozwalających na odróżnienie mocholodonta od Rhabdodon i Zalmoxes. Tym samym uznali ważność Mochlodon, ograniczając jego materiał kopalny dla szczątków pochodzących z Austrii i Wegier. Ponadto autorzy ci opisali kolejny gatunek mochlodonta. Pochodzi on z obszaru dzisiejszych Węgier i jest bardzo podobny do austriackiego gatunku Mochlodon suessi, dla którego jest taksonem siostrzanym. M. vorosi żył na tych terenach w późnej kredzie – skały w których spoczywały jego skamieniałe szczątki datowane są na santon. W 2026 roku Susannah Maidment i współpracownicy na podstawie podobieństw w budowie kości zębowej Ajkaceratops kozmai i Mochlodon vorosi stwierdzili, że obydwa gatunki reprezentują ten sam takson.
Materiał kopalny
Lektotyp (PIUW 2349/2) to kość zębowa. Wg Sachsa i Hornunga (2006) jest to nieokreślony gatunek zalmoksesa (Zalmoxes sp.).
Materiał przypisany to ząb kości zębowej (PIUW 2349/3), ząb kości szczękowej (PIUW 2349/4), fragmentaryczna k. ciemieniowa (PIUW 2349/54), fragmentaryczna lewa k. łopatkowa (PIUW 3518; 162 mm*) należąca do osobnika podrosłego (ang. late juvenile), fragmentaryczna k. promieniowa(?) (PIUW 3517; 82* mm), pazur "dłoni"(?) (PIUW 2349/38), fragmentaryczna lewa k. udowa (PIUW 2349/III; 105 mm*) należące do osobnika młodego (ang. juvenile) oraz fragmentaryczna prawa(?) piszczelowa (PIUW 2349/35; 181 mm*) należąca do osobnika dorosłego (ang. adult) (Ősi i in., 2012).
Reszta materiału należąca do M. suessi i drugiego gatunku - M. robustum - została przypisana innym taksonom.
Gwiązdką* oznaczono dane szacunkowe.
Etymologia
Nazwa rodzajowa Mochlodon oznacza "prętowaty ząb" i odnosi się do wydatnego grzebienia środkowego koron zębów, zaś epitet typowego gatunku został nadany na cześć austriackiego geologa - Eduarda Suessa.
Spis gatunków
| Mochlodon | Seeley, 1881 | |
| M. suessi | (Bunzel, 1871) Seeley, 1881 | |
| = Iguanodon suessi | Bunzel, 1871 | |
| = Oligosaurus adelus | Seeley, 1881 | |
| = Ornithomerus gracilis | Seeley, 1881 | |
| M. robustum | Nopcsa, 1902 | = Zalmoxes robustus |
| = Rhabdodon robustus | (Nopcsa, 1902) Nopcsa, 1915 | |
| M. vorosi | Ősi, Prondvai, Butler i Weishampel, 2012 | = Ajkaceratops kozmai |
Bibliografia
Źródła naukowe:
Godefroit, P., Codrea, V. & Weishampel, D. B. (2009) "Osteology of Zalmoxes shqiperorum (Dinosauria, Ornithopoda), based on new specimens from the Upper Cretaceous of Nalat-Vad (Romania)". Geodiversitas 31 (3) : 525-553
Maidment, S. C. R., Butler, R. J., Brusatte, S. L., Meade, L. E., Augustin, F. J., Csiki-Sava, Z., & Ősi, A. (2026). "A hidden diversity of ceratopsian dinosaurs in Late Cretaceous Europe". Nature: 1-7. doi:10.1038/s41586-025-09897-w
Norman, D. B. (2004). "Basal Iguanodontia". [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press
Ősi, A., Prondvai, E., Butler, R., & Weishampel, D. B. (2012). "Phylogeny, Histology and Inferred Body Size Evolution in a New Rhabdodontid Dinosaur from the Late Cretaceous of Hungary". PLoS ONE 7(9): e44318. doi:10.1371/journal.pone.0044318
Sachs, S. & Hornung, J. (2006). "Juvenile ornithopod (Dinosauria: Rhabdodontidae) remains from the Upper Cretaceous (Lower Campanian, Gosau Group) of Muthmannsdorf (Lower Austria)". Geobios 39 (3): 415-425. doi:10.1016/j.geobios.2005.01.003
Weishampel, D. B., Jianu, C. M., Csiki, Z., & Norman, D. B. (2003). "Osteology and phylogeny of Zalmoxes (ng), an unusual euornithopod dinosaur from the latest Cretaceous of Romania". Journal of Systematic Palaeontology, 1(2), 65-123. doi:10.1017/S1477201903001032
Inne: Sachs, S. & Hornung, J.J. (online): http://dml.cmnh.org/2006Jun/msg00431.html
